Tường ngồi trên tảng đá nh́n ra vùng biển mênh mông xanh thẫm. Bóng tà dương đang chạy dài trên mặt nước nhấp nhô theo làn gió nhẹ. Từng bày chim hải âu bay lên xuống đùa giỡn với những đợt sóng đuổi nhau xô vào bờ cát bên dưới. Trên cao, những cụm mây trắng pha sắc hồng trôi ùn ùn về hướng đông bắc, khiến chàng chạnh nhớ về mảnh đất quê hương mà nghe như muối đổ trong ḷng.
Đă ba ngày đặt chân an toàn lên mảnh đất Indonesia này rồi. Thủ tập nhập trại tị nạn cũng đă hoàn tất. Tuy nhiên khúc phim vượt biển di tản như lúc nào cũng được quay lại liên tục trong tâm trí Tường. Trọn một tuần lễ lênh đênh trên biển cả, với những giây phút mọi người tưởng chừng đă tuyệt vọng v́ sóng to gió lớn, mà con tàu th́ quá nhỏ bé mong manh. Lúc nh́n thấy mảnh đất liền với hàng dừa lố nhố từ xa, gần ba mươi sinh mạng tưởng tượng thấy ḿnh chết đi sống lại để rồi thầm tạ ơn đất trời.
Xa ĺa đất mẹ Việt Nam và xứ đạo Hoa Lâm thân yêu, Tường chỉ c̣n lại niềm an ủi duy nhất là có Dung ở bên cạnh, cộng với nỗi ước mơ sẽ thấy ngày hồi hương với quê nhà đổi mới. Ngồi tưởng nhớ lại cuộc chuẩn bị cho chuyến hải hành đầy căm go nhưng cũng nhiều ư nghĩa này, Tường vẫn bàng hoàng nghĩ ḿnh c̣n đang sống trong nửa thực nửa mơ. Ba tháng thôi. Kể là quá đặc biệt và may mắn cho chàng cũng như Dung. Khả năng tài chánh thật hạn hẹp, nhưng cơ hồ mọi việc đă đẹp xuôi như có bàn tay thần thiêng từ trên cao hộ phù tiếp sức. Chàng thấy hết thương cho Khương đang cực nhọc ở vùng kinh tế mới, lại tội nghiệp cho bọn thằng Sinh thằng Vũ cùng bị nghi ngờ liên lạc với Phục quốc, chắc giờ đây đă bị bắt hết rồi. Cũng thật tiếc cho gia đ́nh ông anh của cha Huân, tưởng chừng đă sẵn sàng đầy đủ mà phút chót lại kẹt mấy chuyện riêng không thể với chàng đồng hành. Với cái mác nguỵ quân tháng ngày đeo đẳng, dẫu chỉ với cấp bậc trung sĩ chánh, nhưng lại thuộc ngành biệt kích ‘ác ôn’, trong chế độ cũ, chả biết rồi ông ấy sẽ xoay sở thế nào ! Cầu mong ông sẽ may mắn để thua keo này lại bày được keo khác.
Mọi người trên ghe đều hiểu Dung và chàng là hai người đă hứa hôn và đợi ngày làm lễ cưới. Lúc mới đặt chân lên đảo để được đưa vào trại tạm cư Galang I này, người ta khuyên cả hai nên chuẩn bị thành hôn trước dịp được phái đoàn ngoại quốc phỏng vấn. Lư do là việc này sẽ dễ dàng và thuận lợi hơn để được cùng đi chung tới một đệ tam quốc gia. Cả chàng lẫn Dung đều ừ hữ để đó. Đầu óc ai nấy c̣n vọng vang tiếng sóng đại dương và đầy ắp nỗi niềm nhớ thương về miền đất đă bỏ lại sau lưng. Nhớ thương tới độ có lúc chàng tự chất vấn phải chăng ḿnh đă quá vội vàng và nhát đảm để quyết định ra đi như thế này, khiến cho Dung phải xót xa chia ĺa người mẹ thân yêu, c̣n chính bản thân ḿnh th́ mang danh kẻ đào ngũ, bỏ hai nấm mộ song thân tiêu điều không ai thăm nom chăm sóc.. Biết ngày nào mới hát lại được khúc ca hồi hương ! Đă đành ḿnh không hề muốn theo lối sống ngông nghênh tựa anh chàng Don Quixote trong tập truyện của nhà văn Cervantes bên Tây Ban Nha thuở nào, nhưng tại sao ḿnh chẳng kiên tâm cầm cự thêm một ít ngày, để nhún nhường chờ thời như kiểu Hàn Tín, biết đâu sẽ có cơ may dun dũi mà được diễm phúc ở lại mảnh đất quê hương. Nghĩ lui rồi nghĩ tới, đầu óc Tường như sôi sục với những vật lộn, giằng co.
Đêm đang xuống chầm chậm. Tiếng côn trùng từ đâu rên rỉ vang rền. Tường lim dim đôi mắt cố hướng về phía chân trời trước mặt. Hoa Lâm lúc này chắc cũng sắp ch́m vào ánh đêm, nhưng dân chúng th́ đau xót với một màn đêm đang triền miên bao phủ tâm tư họ. Vật chất đă cơ cực mà tinh thần lại bội phần thống khổ. Tường đau buồn nhất khi nghĩ đến từng lớp trẻ đang bị dồn ép theo một đường lối giáo dục lầm lạc một chiều. Bác và Đảng sẽ cướp đi mất cái t́nh người cố hữu thật cao quư của dân chúng. Rồi mai đây tương lai của bọn trẻ sẽ trở thành giống như lời nhà thơ chàng rất thích là Nguyễn chí Thiện : Mặt mũi vêu vao, tính t́nh hung tợn - Có thể giết người v́ củ sắn miếng khoai ! Bác Hồ đă giả h́nh khuyên nhủ bọn học tṛ với 'Năm điều Bác dạy', nhưng cốt tủy của giáo huấn nhà trường lại hoàn toàn trái ngược. Bọn trẻ chỉ biết đọc những điều đó như lũ vẹt.
Trong xót xa, Tường hồi tưởng lại một năm chàng dạy học với hệ thống giáo dục mới. Từ tiềm thức, bao nhiêu h́nh ảnh bỗng ùn ùn sống dậy. Quấn quít trong đầu chàng là một mớ kư ức về các từ ngữ mới : ban giám hiệu, giáo án, kế hoạch nhỏ, sự cố kỹ thuật, giao ban, lưu ban....Rồi nữa, những giá trị mới như Hồng hơn chuyên, Học tập kinh qua lao động, Mười năm trồng cây và trăm năm trồng người. Tất cả chỉ vỏn vẹn là những công thức, những tuyên truyền bề ngoài, nhưng nội tại th́ rỗng tuếch. Ngay từ tuần lễ tu nghiệp đầu tiênTường đă linh cảm thấy một viễn ảnh sụp đổ tinh thần to lớn cho cả nước. Chàng đinh ninh rằng ḿnh sẽ buộc ḷng phải đi ngược chiều để rồi khó mà thọ lâu nổi với chế độ mới, trước sau cũng sẽ bị sa thải hoặc đưa đi cải tạo. Có kiên nhẫn để 'nín thở qua cầu’ cách nào đi nữa cũng chả mấy mà gặp khúc đường cùng.
Thật khổ cho đoàn trẻ đầu c̣n xanh đă sớm phải đầy đọa tấm thân, cụ thể nhất là ở những chiến dịch thi đua thủy lợi. Đảng hợm hĩnh đ̣i 'thay trời làm mưa' mà rồi buộc dân chúng sống kham khổ cực nhọc như lũ nô lệ và tù nhân. Để ráng sức đạt cho được chỉ tiêu nhà nước đưa ra, biết bao người đă chỉ c̣n lại 'bộ xương cách trí’ , dần đi tới chỗ thân tàn ma dại. Tệ hại hơn nữa là hàng ngày bọn trẻ nh́n thấy nhan nhản những gương xấu về dối trá, lừa bịp khắp nơi. Nạn tham nhũng bất công lại hoành hành tứ phía. Thế là lớp người đang được Bác với Đảng trồng lên sẽ thành niềm tủi hổ đớn đau cho gịng giống Việt Nam ở những tháng ngày sắp tới.
Tột cùng của nỗi kinh hoàng là phải nói tới hai chữ Tự Do đang bị phá sản ở quê nhà. Tệ hại đến độ người ta phải kết luận rằng giả như các trụ đèn bên đường có thể di chuyển th́ chúng cũng sẽ t́m cách vượt biên ra nước ngoài ! Làm sao chấp nhận nổi mỗi sinh hoạt, mỗi tư tưởng đều phải rợp khuôn theo mẫu mực quái đản và độc đoán do nhà nước đưa ra !
Có thể chính quyền đang hiểu Tự Do nghĩa là công an được mặc sức chèn ép dân lành, miễn sao cho lệnh trên được mọi người tùng phục. Điều này đă đưa tới cái hệ lụy thê thảm sâu đậm nhất nơi tâm tư dân chúng là họ mất cả việc Tự Do Tôn Giáo, cái yếu tố thiêng liêng hàng đầu gắn chặt với đời sống của họ. Tường đă trực tiếp và nhăn tiền chứng kiến những biến cố của xứ đạo Hoa Lâm. Và rồi cuộc ly tán xót xa hôm nay đă thực sự là phần nào kết quả do các liên hệ dính líu của chàng vào những sinh hoạt tôn giáo và văn hoá nơi mảnh đất yêu thương miền cao nguyên đó, mảnh đất giờ đây đă đi vào huyền sử thần thoại nơi trí ḷng chàng.
Tường lặng người đi theo cơn gió lạnh tỏa lan khắp vùng bờ biển. Từ phía làng mạc xa xôi của đám dân địa phương đă xuất hiện những đốm lửa chập chờ ẩn hiện như những bóng ma trơi. Mơ hồ đâu đó tiếng hú loăng tan dần vào đám rừng ch́m lặng dưới làn sương lam mờ đục. Chàng mường tượng như tai đang nghe những điệu kèn năo nuột được thổi lên do một gă lưu đầy nào đó đang tha thiết nhớ quê. Mỗi một âm thanh xem chừng như cào như cấu tâm hồn chàng.
Thế là một cảm giác bi quan ngao ngán đột nhiên nổi dậy vẽ nên một chấm hỏi to tướng trong đầu chàng. Phải chăng gịng giống dân Việt đă chịu mang cái án phân ly ngay từ đầu với thủy tổ : Lạc long Quân và Âu Cơ, tuy đă có một trăm con với nhau, nhưng bởi một bên là gịng Rồng thuộc nước, một bên lại là gịng Tiên thuộc hỏa, thành ra không thể hoà hợp với nhau mà phải chia xa. Để rồi đoàn con dân Việt hôm nay, đă hết mang đặc tính thần như thủy tổ, mà vẫn phải thấy cảnh phân cách chia ĺa, sức đâu mà chịu thấu những tủi hổ đớn đau !
Bỗng Tường giật ḿnh khi thấy Dung lên tiếng từ phía sau :
- Trời tối quá rồi mà sao anh c̣n ra ngồi đây một ḿnh thế này ? Em t́m anh từ năy tới giờ đến sốt cả ruột lên !
Tường nhỏm dậy rồi ôn tồn nói :
- Xin lỗi em. Vừa lúc lên nhà thờ trao mấy bài nhạc ghi vội cho cha Dominici về, anh thấy cảnh biển đẹp quá nên ngồi nán lại đây ít phút. Tưởng em c̣n bận chờ lănh phần thực phẩm cho ngày mai trên ban dịch vụ Cao ủy....
Dung tới sát nh́n Tường, hỏi nhỏ :
- Ngồi ngắm cảnh mà sao vẻ mặt anh coi bộ rầu rĩ khác lạ thế kia ?
Tường nhún vai :
- Tại ngó biển rồi ngó theo về Việt Nam. Bất ngờ anh muốn khóc. Giá anh là…đàn bà th́ mắt lúc này chắc đă sưng húp rồi.
Dung ṿng hai tay trước ngực :
- Hôm nay anh để lộ nét đa sầu đa cảm quá rồi. Sao cứ phải nghĩ ngợi lắm cho khổ thân ! Em th́ không thích ngoái cổ lại hoài như anh, không phải v́ sợ sẽ hoá thành tượng muối như bà Loth xưa, nhưng thấy làm thế chả ích lợi ǵ lúc này.
Tường tṛn mắt :
- Bây giờ em ch́ gớm !
Dung làm ra vẻ can đảm :
- Anh thấy em đây này : có phút nào ngưng thương nhớ mẹ em đâu, thế mà em vẫn can đảm b́nh tĩnh được. Anh biết không, hơn một tuần trước đây, lúc em được anh báo tin và rồi phải lên tiếng từ biệt gia đ́nh, mẹ em khóc như mưa; nhưng rồi em vẫn cương quyết để dứt khoát ra đi.
Ngưng một lát, rồi nàng nh́n ra phía biển nói nhỏ :
- Đố anh biết em nhờ bí quyết nào để giữ ḷng được thanh thản ?
Tường lắc đầu lia lịa khiến Dung lại thong thả tiếp :
- Vào cái đêm anh th́nh ĺnh bỏ Hoa Lâm ra đi chắc anh c̣n nhớ, em đă chiến đấu trong tâm trí tưởng chừng tuyệt vọng; nhưng rồi chắc Chúa đă soi ḷng cho em t́m ra được một niềm cậy trông để tin tưởng mà vui sống. Đó là nỗi mong đợi sẽ có ngày trở lại để tái tạo mảnh đất quê nhà thân yêu. Có thể ví, ít ra là như Giu Se trong Cựu ước chịu cảnh lưu đầy qua Ai Cập để rồi làm lợi cho dân nước gịng giống. Em đă nghĩ kỹ rồi, đây là lúc ḿnh phải từ bỏ tất cả để có thể lấy lại được trọn vẹn những cái đă mất.
Tường lại tṛn mắt :
- Anh cũng đă cố nghĩ như em, nhưng mấy hôm nay h́nh ảnh quê hương làm anh không ngừng xốn xang cả hồn trí. Thật khó ngăn cơn xúc cảm mỗi dân nhớ tới Khương, tới cha Định, cha Huân. Thú thật, anh thấy tâm tư cứ tả tơi, rối bời.
Cả hai im lặng một lát, rồi Tường kéo Dung ngồi xuống :
- Thế em có muốn mang theo một vài kỷ niệm nào đáng kể của quê ḿnh không ?
Dung cười :
- Ngàn muôn kỷ niệm kể sao cho hết, mà kỷ niệm nào mà chả đáng nhớ !
- Kỷ niệm thật đặc biệt cơ mà !
- OK. Ngoài kỷ niệm về mẹ em và những lần ḿnh gặp nhau vụng trộm ban đầu, em c̣n mang theo được một kỷ niệm rất qúy giá khác.
Tường ṭ ṃ trong bỡ ngỡ :
- Kỷ niệm riêng tư ?
Dung vẫn tủm tỉm :
- Vừa riêng vừa chung. Thôi nói ngay kẻo anh cứ hỏi măi mất công. Đó là kỷ niệm về những chuyến tập đi buôn trăm cay ngàn đắng.
Tường càng sửng sốt :
- Đi buôn thế nào mà phải ngàn đắng với trăm cay ! Quá lắm th́ thua lỗ là cùng chứ…
Dung nh́n ra làn nước :
- Đắng cay là v́ cười ra nước mắt. Nó cho em có dịp học những mánh mung để giấu cất hàng, để đút lót mấy trạm công an thuế vụ, để cung phụng mấy bác tài và mấy chú lơ xe, để năn nỉ ở những lúc bị bắt phạt, để tập 'biết điều’, tập ‘móc ngoặc' với những tổ trưởng và phường khóm, vân vân và vân vân.
Tường bồi hồi nắm tay Dung :
- Tất cả đă qua rồi. Ḿnh đă để cái Xă hội Chủ nghĩa ấy ở lại măi phương trời xa. Em định khư khư ôm lấy những kỷ niệm vàng ngọc ấy cho đến bao giờ ?
Dung nh́n Tường :
- Bao giờ quên th́ thôi. Có thể tới lúc chết.
Hai người lại im lặng. Mặt trăng đă ló dạng phía trời đông. Niềm vui hoà lẫn theo nỗi buồn để cùng thấm nhập vào hai con tim đang chung một nhịp tha thiết và nồng nàn nhất. Dung nép vào bên Tường như để tránh cơn gió lạnh :
- Anh nghĩ ngày nào ḿnh sẽ có thể về lại Hoa Lâm ?
Tường long lanh đôi mắt :
- Anh hy vọng sẽ chẳng lâu. Nay mai, ḿnh sẽ cùng sát cánh với các cộng đồng tị nạn Việt Nam khắp nơi để đấu tranh mong giải phóng lại quê hương.
Dung âu yếm :
- Thế c̣n chuyện của hai đứa ḿnh ?
Tường cảm động :
- Em muốn định thế nào ?
Dung xiết chặt hai bàn tay Tường, th́ thào trong hơi thở :
- Anh biết rồi !
Tường âu yếm nh́n hồi lâu vào mắt Dung. Chàng vu vơ tin tưởng rằng ḿnh đă không giống như Jonah xưa cố t́m đường lẩn trốn sứ mạng để rồi bị ném xuống ḷng biển và chui vào bụng cá. Có chăng cũng chỉ tương tự hoàn cảnh của chàng An Tiêm bị vua cha đày ra đảo Hải Nam, chả mấy sẽ được minh oan mà trở về trong danh dự.
Thủy triều dâng lên cao dần. Tiếng sóng vỗ vào bờ mỗi lúc như mỗi mạnh hơn. Hai người như cùng thấy ánh mắt của nhau bỗng rực sáng, cơ hồ rọi chiếu vào sâu thẳm tâm hồn ḿnh. Họ cùng hiểu lúc này phải ra đi để c̣n được có nhau và để hy vọng được thấy một ngày về thật đúng ư nghĩa, thấy được ngày mà những cánh hoa t́nh thương sẽ lại rộ nở trên mọi khe suối triền đồi; và nhất là thấy được ngày lại có cảnh bày trẻ nắm tay ca hát dưới bóng ngọn tháp giáo đường, cũng như nghe lại được những tiếng chuông chiều ngân vang mời gọi của những tháng năm qua.
Trăng đă lên cao. Sương đêm đă xuống lạnh ướt bờ vai của đôi nam nữ đang chụm hai mái đầu bên nhau trong xúc động thổn thức. Tuy nhiên, tâm hồn họ đang thực sự được sưởi ấm. Tương lai c̣n như vẫn xa xôi, mịt mờ, nhưng niềm tin mănh liệt đă là động lực cho bước chân phấn khởi của cả hai tiến về hướng đi trước mặt, với bóng dáng chập chờn của thôn xóm Hoa Lâm luôn ẩn hiện cuối chân trời.
Cali đầu hạ 1990
Tưởng niệm 15 năm phân cách
Đường Phượng Bay
Tác giả xuất bản, phát hành và giữ bản quyền.
