Đường Phượng Bay

TẠM BIỆT RỪNG HOA

BỐN

Tường nhìn chằm chặp vào mắt cha Huân sau khi dằn từng tiếng để trả lời Linh mục phó xứ đặc trách các đoàn thể trẻ :

- Nếu cha nhất quyết duy trì ca đoàn thanh thiếu niên, con cũng sẽ kiên trì bên cha làm việc. Rồi ra tới đâu thì tới, chả nên vội vã đầu hàng bọn họ.

Đã hơn hai tuần lễ nay, ban công an xã chính thức chuyển lệnh đến nhà xứ yêu cầu nhiều điều liên can tới sinh hoạt nhà thờ, y như lời ông Lộc ước đoán. Tất cả sẽ phải thu gọn trong khuôn viên thánh đường. Mọi cuộc rước xách tụ tập đều phải xin phép. Các hội đoàn tôn giáo cần được đăng ký với đầy đủ chi tiết đoàn viên cũng như ban chấp hành. Hội đồng giáo xứ và các vị trùm trưởng đều phải kê khai lý lịch rõ ràng và thỉnh thoảng sẽ được triệu đi dự những buổi học tập đặc biệt. Người ta còn đòi rút gọn các giờ kinh lễ 'cho nhân dân có đủ thời giờ tham gia lao động' ! Gay go nhất là các lớp giáo lý căn bản cho trẻ em được yêu cầu dồn vào buổi hành lễ chủ nhật.

Giáo dân xôn xao bàn tán, nhưng rồi chẳng dám ra mặt phản đối. Bài học mấy ông trưởng hội đoàn bên xứ Hoa Viên bị bắt vẫn còn đó. Chống cưỡng nhưng rồi cũng chẳng đi tới đâu. Thế là tất cả trông đợi ở các cha. Và dĩ nhiên mọi sinh hoạt phải tạm ngưng chờ sắp xếp tính toán lại.

Chờ mãi không thấy phản ứng gì thêm của cha phó, Tường lại chậm rãi lên tiếng :

- Về vấn đề tập hát, cha đã có ý định thế nào chưa ? Tụ tập như vậy có cần phép đặc biệt không ?

Cha Huân buột miệng :

- Lễ xong mình cứ ở lại nhà thờ tập dượt, cơi như phần phụng vụ bổ túc mà. Không lẽ tí chút gì cũng phải thưa trình sao !

- Còn cái vụ đăng ký tên tuổi đoàn viên, mình sẽ tính thế nào ?

Cha Huân tỏ vẻ bất cần :

- Cứ đánh nước lờ đi là xong. Viện lẽ ca đoàn đâu có giống các đoàn thể khác : mình có bàn cãi thảo luận chi đâu !

Tường gãi cằm :

- Cha thử trao đổi thêm với cha xứ coi. E rằng rồi mai ngài trách.

- Hỏi ý kiến thì đương nhiên ngài sẽ yêu cầu đăng ký. Nghe đâu đoàn Liên Minh Thánh Tâm, Legio Mariae và Hội Con Đức Mẹ, ngài đã ra lệnh theo đúng chỉ thị của chính quyền răm rắp cả rồi. Có điều đa số các ban chấp hành đều ngần ngừ chưa muốn chịu khai tên tuổi danh tính. Có thể các sinh hoạt sẽ phải tạm thời khựng lại...

- Còn mấy đoàn trẻ cha phụ trách ?

Cha Huân chặc lưỡi đáp :

- Ngài cứ yêu cầu thúc giục mình hoài. Đoàn Thiếu Nhi Thánh Thể thì dĩ nhiên mình đã nhờ anh đoàn trưởng lo giùm. Nghe nói cu cậu hơi run thì phải; chắc tại thêm cái mặc cảm là con 'lính ngụy'. Hội Ca Vịnh giáo xứ thì mình cũng ngỏ ý tính nước đánh lận con đen miễn khai trình, y như nhóm Lễ Sinh chỉ thuần túy lo việc phục vụ cung thánh.

Tường gật gù :

- Cha nói có lý, nhưng chắc họ thế nào cũng còn hạch hỏi. Riêng với đoàn Thiếu Nhi thì con nghĩ họ sẽ chú ý cách riêng.

- Khương có bàn bạc gì với Tường chưa ?

- Mọi khi anh đoàn trưởng hơi có chi lạ là gặp ban cố vấn ngay, nhưng lần này không thấy động tĩnh gì. Chẳng biết có phải vì Khương đang bối rối dữ hay chăng !

Cha Huân tròn mắt :

- Tường nói Khương muốn bỏ cuộc ?

- Con chẳng rõ, nhưng hẳn đây là thách đố khá lớn với ban thủ lãnh và huynh trưởng Thiếu Nhi.

- Mấy cô mấy cậu sợ bị bắt ?

- Không hẳn là thế, nhưng chắc sẽ bị chĩa mũi giùi khá kỹ và chẳng thoát khỏi nhiều phiền toái nay mai.

- Tường thấy sao ?

- Cha dư biết đó. Chính quyền tìm mời cách gây dựng đoàn Thiếu Nhi Bác Hồ chi đó mà chưa thấy mống nào gia nhập. Trong khi ấy bên nhà thờ dùng mấy thanh niên thiếu nữ lôi kéo hết bọn trẻ vào đoàn thể đạo. Làm sao họ không căm giận để rồi tìm cách dọa nạt phá đám !

Cha Huân cười :

- Đó đâu phải do lỗi của mình ? Trẻ con nó thích đâu thì nhào vô đó. Mình có xúi giục cấm cản chúng vào đoàn thiếu nhi bên kia đâu !

Tường xoa mạnh hai tay :

- Đương nhiên họ biết mình không cấm cản nên chưa lộ liễu bắt bớ tố cáo mình. Tuy nhiên với họ, cái tội tiêu cực thôi cũng đủ được ghi vào sổ đen rồi.

Cha Huân dịu giọng :

- Nghe nói trong xứ mình cũng có một số thanh niên gia nhập đoàn Thanh Niên Xung Phong của họ ?

- Vâng có, nhưng khác nào như muối bỏ biển thôi. Luẩn quẩn đếm trên đầu ngón tay được mấy tướng nổi danh bụi đời bấy lâu, nay muốn thử lửa cuộc phiêu lưu mới, nhân thể lại được chính quyền tuyên dương, đề cao.

- Tường có nghĩ rồi ra nhóm đó sẽ đông ?

- Con tin rằng nay mai huyện sẽ phát động chiến dịch làm áp lực và bắt ép một số phải 'xung phong' vào đoàn, nhất là những phần tử thất nghiệp lêu lổng. Tuy nhiên, rồi cha sẽ thấy, phải đêm ngày lam lũ đào mương với thủy lợi, chuyện ăn uống lại quá kham khổ, dẫu có xung phong tình nguyện thật lòng cũng khó mà bền, chứ đừng nới tới mấy chàng bị bó buộc tham gia !

Vừa tiễn Tường ra khỏi cửa thì cha Huân sực nhớ đến việc phải ra nhà thờ lấy Mình Thánh để tới trao cho người cháu của thày Hào ở khu Phê Rô đem đi nhân chuyến lên huyện thăm nuôi. Ai cũng biết bố già mong ước từng ngày được Rước Lễ. Quà cáp thì nhà xứ lo liệu hết, nhưng phải nhờ đến thân nhân của đương sự thì việc thăm nuôi mới dễ dàng.

Thế là lòng trí tưởng nhớ tới người tu sĩ trong tù, cha rảo bước như có ai đuổi phía sau. Vừa gõ cửa bước vào, cha đã vồn vã lên tiếng :

- Chị Thục đã sẵn sàng chưa ? Lần này nên giấu Mình Thánh vào giữa ổ bánh mì, may ra sẽ an toàn hơn mấy lần trước. Hy vọng bà bếp đã mua đủ những thứ thày xứ cần. Tội nghiệp ông già, chả biết lúc nào mới được tha về !

Bà Thục bỗng ứa hai hàng nước mắt, xụt xịt một hồi lâu mới lên tiếng :

- Cảm ơn cha, tất cả đã sản sàng. Chút nữa con sẽ cùng người bạn cũng muốn ghé thàm thày ra đón xe lam ngoài lộ. Mong hôm nay họ sẽ cho phép vào một lượt. Cầu Chúa thương đừng để họ chuyển thày lên tỉnh hay đi đâu xa.

Nói xong, bà quay vào trong lau nước mắt, cố giấu những tiếng nấc nghẹn nơi cổ. Khóc được thì chắc vơi đi chút nào nỗi sầu buồn, nhưng thật tình bà không muốn để cha phó nhìn thấy. Goá chồng sớm, bà quyết định ở vậy nuôi đứa con trai độc nhất nay đã có vợ được ngót một năm. Dẫu thày Hào chỉ là người cậu họ, nhưng bà hết lòng thương mến coi như ruột thịt. Bà lại kính trọng thày như một vị chân tu khả ái. Lòng ngưỡng mộ đó phần nào tạo cho bà chút niềm tin và an ủi để an phận trong quãng đời còn lại. Có lần lên nhà xứ thăm, bà đánh bạo hỏi :

- ‘Ông cậu’ có lúc nào nghĩ rằng mấy người Cộng sản sẽ tìm cách bắt bớ mình không ? Họ ghét đạo và các người đi tu lắm mà !

Thày Hào đáp tỉnh bơ :

- Hơi đâu mà nghĩ tới chuyện ấy Việc mình mình cứ làm. Ai yêu ghét mặc ai. Bọn Cộng sản chỉ là hạng lục lâm thảo khấu, nếu không phải lũ chó nhảy bàn độc.

Bà Thục hơi nhột :

- Xin thận trọng kẻo bức vách có tai. Dầu sao, ông cậu cũng cần giữ mình, lỡ có mệnh hệ nào thì thật khổ. Mà ít ra phải thương hai mẹ con côi cút này chứ, chẳng lẽ đành để chúng mồ côi một lần nữa sao !

Nào ngờ câu nói của bà đã trở nên sự thật. Nỗi buồn đau dâng cao trong hồn bà tưởng chừng chẳng có khi nguôi, không ai hiểu thấu. Cứ nhìn dáng tiều tụy của bà, người ta cũng phỏng đoán được phần nào tâm tư bên trong. Có điều khác thường là bà Thục chỉ muốn ôm mối sầu riêng cho một mình mình, ngày đêm chôn kín nơi dạ nơi lòng, chứ không hề muốn hé răng than thở tâm sự cùng ai. Ngay cả với người con trai, bà cũng chỉ kể lể đôi chút về câu chuyện rủi ro đáng tiếc. Sáng hôm nay vì quá xúc động nên bà mới vô tình để rơi mấy giọt lệ trước mặt cha Huân như thế.

Từ lâu rồi, có cả tới gần chín mười năm nay, bà Thục muốn mượn hình ảnh ông cậu nhà tu thay cho bóng dáng người chồng quá cố. Lắm giáo dân trách móc thày Hào hay nóng tính, nhưng bà xem ra lại rất chịu loại tính khí đó vì nghĩ rằng đàn ông là phải như thế. Bà cũng thật ưa nơi thày cái nét khôi hài dí dỏm hiếm có, nhất là vào những lúc bố già pha trò mà gương mặt cứ tỉnh khô. Thương thì thương nhưng bà cũng biết giữ ý tứ lắm. Bổn đạo người Bắc thường không ưa họ hàng bà con quá gần gũi với thày với cha trong giáo xứ. Thành ra lâu lâu bà mới đặt chân lên bậc thang xứ đường, kỳ dư thằng Khải sẽ phải làm trung gian biếu quà trao bánh.

Thày Hào cũng hiểu hoàn cảnh của hai mẹ con bà Thục và thực tình cư xử chả khác chi ruột thịt. Dĩ nhiên thày ít lộ cảm tình ra ngoài. Có gặp gỡ cũng chỉ là lời trao đổi vắn tắt. Nhưng thế cũng là đủ để tạo nguồn vui cho người cháu đêm ngày ấp ủ hình hài của một thứ thần tượng nhẹ nhàng trong đời. Càng ngày bà càng thấy cuộc sống hiến dâng phục vụ của ông cậu là như hướng đi của những bậc anh hùng, đầy can đảm và cao thượng. Thành ra, sẵn tâm hồn đạo hạnh cố hữu của gia đình, chiều hôm sớm mai nào bà cũng hiện diện trong giờ kinh lễ nơi thánh đường; để rồi cùng với sự có mặt trang trọng của thày Hào bên hàng ghế ngang cung thánh, bà thấy được an vui hơn dưới đôi mắt hiền từ của Chúa và bàn tay nhân hậu của Đức Mẹ.

Và cứ như thế thời gian êm đềm trôi, lặng lẽ như hồn bà. Mọi biến cố thăng trầm đến rồi đi, không để lại mấy ưu tư lo lắng, kể cả chuyện đổi đời cuối tháng tư vừa qua. Miễn là bà còn được sống ở xứ đạo Hoa Lâm này, được nuôi dưỡng chút thương yêu nhỏ bé, tựa một đốm lửa le lói giữa rừng sầu cô tịch, nhưng đủ sưởi ấm con tim mình trong những tháng năm giá lạnh đường đới. Chút thương yêu thầm kín ấy đã được cộng chung với mối tình mẫu tử bình thường để cho bà thấy tháng ngày còn có ít nhiều ý nghĩa.

Cho đến cách đây mấy tuần lễ, cái tin thày Hào bị bắt đã bất ngờ trở nên tiếng sét chấn động tâm hồn bà, tựa một chuyện gì ghê gớm nhất trong đời vừa xảy ra, để cả không gian lẫn thời gian hoá ra ảm đạm nặng nề khôn xiết. Ngày tháng bỗng như dài ra thê thảm và đêm ngủ được dệt đầy những ác mộng kinh hoàng.

Tất cả những đau buồn ấy đã cô đọng lại trên nét mặt biến thay khác thường của bà khiến cha Huân phải ngỡ ngàng sửng sốt, dẫu cho cha là người, ngoại trừ thày Hào ra, đã từng hiểu bà hơn bất cứ ai khác ở Hoa Lâm này. Cha đã nhiều phen cơ hồ đọc được hết tâm tư qua những thái độ cử chỉ và ánh mắt của bà, nhất là sau những buồi bà lên nhà xứ gặp bố già.

Thế là sáng nay trên suốt cả quãng đường từ nhà bà Thục trở về nhà xứ, cha cứ nghĩ ngợi lan man. Thương cho thày Hào thì ít mà xót xa cho bà Thục thì nhiều. Rõ ràng nguồn vui của bà đang tùy thuộc hoàn toàn vào một người khác. Biết tới bao giờ mới dịu bớt được nỗi âu sầu lắng lo để bà ngủ cho yên một giấc và ăn một bữa cho ngon !

Cha khẽ đẩy cửa ngang nhà thờ để bước vô. Giờ đọc kinh phụ trội của mấy bà Dòng Ba sau thánh lễ dường như đã chấm dứt, nên bầu không khí hoàn toàn vắng lặng. Chỉ nghe tiếng gió vì vèo thổi qua khe cửa sổ vọng vào.

Qùy khuất sau chiếc cột lớn ngay hàng ghế đầu, cha lim dim cặp mắt nhìn lên phía cung thánh. Lâu lắm cha lại mới có dịp cầu kinh từ dãy ghế giáo dân. Bỗng đâu cha thấy mình nhỏ bé như mất hút trong lòng thánh đường mênh mông.

Gần hai khắc đồng hồ trôi qua, cha thấy tâm tư phần nào được nhẹ nhõm hơn. Cha ý thức rõ lắm, Chúa vẫn hiện diện ở đây cho niềm tin của mình được có nơi cậy dựa, nhưng xem chừng Chúa im lặng quá để đoàn tín hữu phải xao xuyến lao đao trước cảnh gió đập sóng xô. Chúa chắc chả muốn làm phép lạ bên ngoài nữa. Ngài đang đòi phép lạ thầm kín mỗi người phải tự làm lấy trong tim trong óc mình. Đã một lần Ngài tiên báo những dấu hiệu của thời thế mạt, cánh chung. Biết đâu lúc này chẳng đang là khởi điểm để trần gian đi vào đoạn kết ! Mình sẽ phải làm gì đây ? Nhất định câu đáp sẽ là dứt khoát không bao giờ đầu hàng. Trái lại mình cần phải kiên trì chiến đấu. Cộng sản có thể là một hình thức mới của sức mạnh qủy vương, nhưng dù ma hay qủy cũng làm sao qua mặt nổi thần lực Thiên Chúa ! Không. Ngàn lần không.

Trong ý thức lờ mờ về thời gian, cha bỗng hồi tưởng lại cả lịch sử oai hùng của dân tộc Việt Nam, với truyền thống lúc nào cũng bất khuất trước bạo lực. Bây giờ chắc phải có những Quang Trung, những Lê Lợi và Trần hưng Đạo mới. Mình không làm chính trị, không tham gia quân sự, nhưng mình phải nuôi dưỡng tinh thần đấu tranh nơi giáo hữu. Thày già Hào đã nêu một gương sáng, nhất định sẽ chẳng uổng công vô ích. Nếu quả thật đây là những tháng ngày chót của thế giới mình lại càng phải can đảm coi nhẹ cái chết. Nghĩa là chả nên thụ động ngồi đó mà chờ Chúa Mẹ hiện ra để khoá tay chặn đường bọn thù địch của Giáo hội đang tung hoành.

Nhìn vào chính bản thân mình, cha cũng chưa quên được những năm đầy nhiệt huyết hãng say của thời gian chủng viện trước đây. Cùng đồng bạn, cha đã từng nhất định phải tìm mọi cách đạt cho được phần thắng trong các cuộc tranh đua thể thao, văn nghệ cũng như học vấn. Câu thành ngữ Pháp văn 'vouloir c'est pouvoir' đã là châm ngôn hàng đầu để cha lo luyện rèn ý chí.

Thế rồi hai năm đầu ra làm việc với chức vụ giám học một trường do nhà dòng phụ trách tại Gò Vấp, cha đã tận lực đem ra thực hành tất cả những điều ấp ủ từ học viện. Tại đây, từ ban giáo sư cho tới mới lứa tuổi học sinh đều phải nể cha qua những chương trình và quyết định thẳng thắn, dứt khoát. Ngày cha được lệnh bề trên thuyên chuyển về làm phụ tá cha xứ Hoa Lâm, nhiều người trong trường mới ngẩn ngơ tiếc, dẫu cho có một số thỉnh thoảng đã lên tiếng chỉ trích rằng cha quá cứng rắn.

Những ngày tháng tiên khởi lăn lộn với việc mục vụ ở đây cũng tạo nên thách đố cho cha không ít. Lũ trẻ ở các xứ đạo Bắc di cư không luôn hiền lành dễ bảo như cha nghĩ. Đám huynh trưởng thì quen sinh hoạt kiểu tà tà. Thành ra phải mất cả gần nửa năm trời cha con mới thông cảm và làm việc ăn khớp với nhau. Dĩ nhiên là cha phải thắng cuộc. Kỷ luật dần dà được áp dụng triệt để. Các chương trình và kế hoạch cũng nhờ đó mà được thi hành nghiêm chỉnh. Để rồi trước dịp mất nước, cha đã được đề cử làm tuyên úy giới trẻ toàn hạt Đà Lạt-Tuyên Đức.

Đầu óc như còn lạc lõng vào quãng thời gian qua, cha bất giác ngó quanh theo hàng tường hai bên lòng nhà thờ. Những bức ảnh to tướng mô tả các diễn tiến của mười bốn chặng đường khổ nạn của Chúa bỗng đâu tạo cho cha một ý nghĩ sợ hãi viên vông, trái tim se lại và nghe ớn lạnh nơi hai bên thái dương. Cha tự hỏi phải chăng mình đang khiếp sợ vì phải đi vào con đường Chúa đi xưa. Mong rằng không phải thế, nhưng quả thật đang có một cái gì xem chừng muốn níu chân cha lại, cho tâm tư lúc này trở nên vô cùng khác lạ. Trước đây, trận chiến nội tâm thường được tập trung vào việc bảo vệ những lời khấn hứa của ngày lãnh nhận thánh chức. Chuyện phải lưu tâm hàng đầu vẫn là làm sao cho cuộc sống độc thân tận hiến mãi luôn được ý nghĩa, kẻo rồi có ngày bị những Dalila hoặc Salomé của thời đại mới làm điên đảo trí lòng mà đổi thay, mà phản bội. Thế nhưng cuộc giao tranh của tinh thần giờ đây đã mang một hình thái hoàn toàn mới mẻ, khiến mình chưa biết sẽ phải định hướng và bố trí lại đầu óc ra sao.

Đột nhiên cha đứng phắt dậy như để thấy rõ mình đang thực sự tỉnh táo. Thật ra cha biết mình không mơ, nhưng tâm trí thì rất hoang mang, xáo trộn. Dồn dập những câu hỏi từ đâu xâm nhập tra vấn : Tội gì phải vất vả dấn thân quá mức ? Cần chi tạo phiền phức hiểm nguy cho chính cuộc đời mình ! Nhất là ở hoàn cảnh phức tạp hôm nay, giáo dân đang cần Linh mục hơn bao giờ hết, tiên vàn là phải bảo toàn tính mạng để tránh bao thiệt thòi tai hại theo sau. Người ta sẽ không để cho ai trách móc về chuyện bách hại và tấn công tôn giáo, nhưng họ sẽ tìm cách tống giam các thành phần lãnh đạo, viện cớ chống đối với phản động...

Và rồi những cảnh tượng bi quan đe dọa liên tục diễn ra trong tâm trí khiến cha thấy như ngộp thở. Hình ảnh các Linh mục tuyên úy quân đội đang bị đày ải hành hạ, nào có ai làm được chi để bênh vực cứu vớt đâu ! Bao nhiêu cha khác nữa, một khi đã bị nhà nước gán cho cái nhãn hiệu thù địch, tất cả đều tuyệt vọng im lìm trong các trại giam. Khổ nỗi là người ta rêu rao các ngài như những tội phạm chính trị, gây hoả mù và hoang mang nơi quần chúng. Thế là xong, chưa kể tới những lời bình phẩm cho rằng các ngài thiếu khôn ngoan tế nhị, can đảm không đúng lúc đúng chỗ. Trong khoảnh khắc hình ảnh bố già Hào đổi thay từ chỗ đáng thương thành ra đáng trách. Cái can đảm hào hùng bỗng trở nên cái ngông nghênh khờ dại. Đây chắc phải là một bài học cho mình. Những giọt nước mắt sầu tủi của bà Thục phải chằng là những lời cảnh cáo dặn dò để mình biết nhìn rõ thực tế. Chi bằng từ nay cứ thủ khẩu như bình, giả ngây giả dại là hơn cả. Mọi sinh hoạt chỉ nên thu hẹp lại tới chỗ tối thiểu. Lễ lạy kinh hạt cũng chỉ cần phần căn bản giản dị thôi.

Cũng trong niềm hoang mang cùng cực cha đột nhiên thấy thương hại cho chính bản thân mình. Nghe quanh quất không gian đều âm vang những chán nản với tuyệt vọng. Chúa Mẹ vẫn còn đấy, nhưng giờ này như xa với quá. Trái lại, áp lực qủy vương thì đang trấn áp tứ bề. Hay là từ trên cao Chúa đã thất vọng với nhân trần rồi ? Nay mình có vẫy vùng cố gắng cách mấy thì cũng chỉ như hạt cát ném vào sa mạc. Đâu ai sẽ sát cánh với mình để lội ngược gióng nước đời phũ phàng cuốn trôi như thác lũ ? Cha xứ kể như đã dậm chân dừng bước. Tốt hơn cả chắc là mình nên ngồi yên mà khoanh tay chờ đợi, bởi ưu tiên lúc này là được vững thế an toàn. Mình không cho mình thì ai sẽ lo đây !

Tự nhiên cha thấy lồng ngực như bị đè nặng khác thường, rồi hai bên đầu nhức tựa búa bổ và đôi bàn tay cũng run rẩy mất hẳn tự nhiên. Qua cảnh chập chờn tỉnh mê của tiềm thức, cha bỗng thấy mình như hệt nhân vật Gióp trong Cựu ước xưa, ở lúc bị Chúa dùng bàn tay qủy ma thử thách căm go nhất, và kế đến lại giống Êlia vào giờ phút tuyệt vọng trên đường lên núi Horeb. Chờ trông mãi mà bóng Chúa cứ mất hút nơi chân trời xa thẳm đâu đâu, khiến bầu khí càng thêm thê lương, não nề.

Sợ kéo dài những khoảng thời gian kinh hoàng này sẽ rất tai hại, cha bái gối rồi vội tiến ra cửa bên hông trái để quay về nhà xứ. Tiếng cánh cửa vô tình dập mạnh sau lưng làm cha như bừng tỉnh. Làn gió mát cũng góp thêm chút sinh khí khiến cha liên tục hít hà từng hơi. Mấy cụm mây bàng bạc lững lờ trôi trên nền trời trắng đục nhắc nhở mùa thu đã sang thay chỗ cho những ngày hè nắng ấm. Nhịp sống của dân chúng xem chừng đã chùng xuống hơn vì vắng thưa hẳn những tiếng cười đùa của bày trẻ trong xóm thôn.

Vừa bước lên con dốc đầu nhà xứ thì cha đã thấy Tường đứng chờ sau cây cột ngoài hành lang gần phía cửa phòng mình; rồi bóng Khương cũng xuất hiện với khuôn mặt đầy vẻ đăm chiêu. Dường như cả hai đã đứng chờ đấy từ khá lâu. Cha lên tiếng :

- Hai tướng lên bất ngờ quá. Tội nghiệp chắc mỏi chân lắm rồi. Mình có chút việc phải chạy ra ngoài. À mà sao sáng nay cả hai cùng rảnh rỗi giống nhau thế ?

Khương vừa bước lên bậc cửa dẫn vào phòng khách cha phó vừa nói với giọng hơi lạ :

- Mấy hôm nay con theo anh bạn thân lên Đà Lạt để được giới thiệu vào làm tại tổ hợp thủ công xuất khẩu khu Chi Lăng. Sáng nay vừa thức dậy thì gặp anh Tường ghé nói đôi ba câu chuyện.

Cha Huân đã như đoán được đề tài của Tường, nhưng vẫn muốn hỏi thăm về hoàn cảnh anh đoàn trưởng Thiếu nhi Thánh thể :

- Khương có ý định rời Hoa Lâm ?

Khương ngần ngừ :

- Nào con đâu muốn bỏ xứ đạo đã bao năm vui sống ! Ngặt một nỗi lúc này tụi con như bơ vơ lạc loài cả đám. Chả biết tương lai sẽ đi về đâu !

- Khương nghĩ họ sẽ nhận đơn vào làm ?

- Xem chừng chẳng có mấy hy vọng.

Cha Huân nhíu cặp mắt :

- Sao thế ?

- Họ hẳn đánh hơi thấy cái mác gia đình nguy to tướng của con. Dẫu ông cụ chỉ là thiếu úy quèn cũng đủ để họ cho ra dìa rồi. Anh bạn thân có ông bác làm lớn trong tổ hợp, đã hết lời bảo đảm về con, nhưng lúc ra về anh hơi thất vọng khi diễn tả cái phản ứng tiêu cực của người bà con.

Cha Huân như xót xa :

- Thế bây giờ tính sao ?

Khương nhún vai nhìn Tường :

- Chắc rồi đành 'vui thú điền viên' Bên mấy ruộng rau với gia đình thôi. Ông già đi cải tạo chả biết ngày nào về. Chuyện học hành của tụi con thì hiển nhiên sẽ dang dở rồi. Chỉ e rồi mai đây họ ép đi kinh tế mới bên sông Ka Đôn thì tất cả là hết.

Tường nhìn ra cửa nói bâng quơ :

- Tương lai cả đám chắc sẽ bế tắc khủng khiếp cha ạ. Mai đây hẳn chỉ còn chuyện cuốc đất với thủy lợi. Riêng cái nghề gõ đầu trẻ của con rồi cũng chả mấy mà ném vào xó nhà.

Cha Huân bỡ ngỡ :

- Tường cũng thất vọng ?

Tường xoay người nói lớn :

- Cha có nghe câu ca dao phổ thông nhất lúc này chưa ?

Cha Huân trố mắt :

- Câu gì ?

Tường thong thả đọc :

- Cặp dép râu dẵm nát đời xuân trẻ. Mũ tai bèo che khuất nẻo tương lai.

- Ai đặt ra câu này ?

- Con đâu biết; chỉ thấy xó nào cũng có kẻ nhâm nhi than thở mấy câu tương tự.

Khương đưa tay gãi cằm :

- Thôi, chuyện đó xin tạm gác lại. Chúng con lên gặp cha để bàn việc về đoàn Thiếu Nhi. Nhưng trước khi vào đề, cho con hỏi nhỏ thôi : Có phải cha vừa gặp một chuyện gì rắc rối phiền phức lắm không ? Lúc cha bước lên đầu dốc nhà xứ nét mặt cha có vẻ ưu tư bất thường...

Cha Huân hơi bối rối :

- Có chi đâu. Tớ mới ghé nhà thờ ít phút. Có thể lúc bước ra hơi choáng váng vì cơn gió lốc đổi mùa.

Tường như tích cực :

- Mong cha không gặp biến cố chi đáng kể. Kỳ dư, cha có tụi con bên cạnh. Cha con sống chết có nhau.

Khương nới thêm :

- Vâng, cha cứ an tâm. Đâu rồi sẽ vào đó Tường và con có tâm sự với nhau về đoàn. Chắc chả nên đăng ký cha ạ. Mình cứ coi như việc họp và sinh hoạt chỉ là việc nối dài của giờ kinh lễ.

Cha Huân dáng suy nghĩ :

- Họ yêu cầu kê khai danh sáchnhững người dạy giáo lý. Mà chỉ còn các trưởng đảm nhiệm công tác này. Hai cậu tính sao ?

Tường chậm rãi :

- Mình cứ thử im lặng coi họ tính sao. Nếu hỏi thì nói rằng các anh chị lớn giúp mấy em nhỏ hiểu lời cha giảng trong nhà thờ thôi, sau đó rồi tùy nghi sẽ liệu.

Khương nối tiếp :

- Mà cha à, lễ bổn mạng đoàn Trinh Vương của mình đã gần kề rồi. Tụi con định xin cha cứ cho tổ chức ngày trại như năm ngoái.

Cha Huân trầm ngâm :

- Mình sẽ ra xã xin phép ?

Khương mạnh bạo :

- Sân nhà thờ cũng chỉ là khuôn viên thánh đường, mình có quyền làm gì thì làm chứ !

Tường như phân bua :

- Kệ nó, mình cứ thử cha ạ. Nếu họ tới ra lệnh cấm thì mình cho giải tán ra về. Đụng tới cái mối liên hệ đạo đời này, mình cứ nên giả đò không biết vẫn là hơn. Gia dĩ, Cộng sản nó thủ đoạn thì mình cũng cần biết mánh mung chút đỉnh.

Cha Huân khẽ gật đầu. Nhưng rồi lúc Tường và Khương đã ra về, cha lại thấy trong đầu ùn ùn nổi lên những tư tưởng giằng co lưỡng lự. Đã đành mình không nên lo sợ rụt rè quá đáng, nhưng thế nào mới tránh khỏi bị tiếng là liều lĩnh bốc đồng đây ? Hướng đi nào sẽ thực sự là khéo léo, là khôn ngoan ?

Ngày hôm đó tự dưng như dài hẳn ra, và rồi ban đêm giấc ngủ đã được pha trộn nhiều cơn mộng mị lạ thường.

 Tác giả Đường Phượng Bay