Đường Phượng Bay

TẠM BIỆT RỪNG HOA

SÁU

Cha Định ngồi cố viết nháp ra ít hàng chữ để chuẩn bị đọc đón mừng Đức Giám Mục nhân dịp ngài về làm phép Thêm Sức cho hơn một trăm trẻ em trong giáo xứ. Tại Hoa Lâm, hằng năm người ta vẫn tổ chức trọng thể lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm bổn mạng, rồi nhân tiện, cha xứ thường mời Đức Cha về ban Bí tích này luôn. Dĩ nhiên năm nay tình thế đổi thay, mọi việc cũng phải thay đổi ít nhiều. Lễ bổn mạng nhằm vào thứ bảy, xã không cho phép làm chi lớn, viện cớ để dân chúng khỏi mất giờ lao động sản xuất. Thành ra mọi chuyện được quyết định hoãn lại tới ngày chủ nhật hôm sau. Mà công an còn hạch hỏi rồi ngâm tôm mãi mới phê chuẩn đơn xin.

Đồng hồ mới chỉ hơn bốn giờ chiều mà trời đã như sắp tối. Mùa đông năm nay xem chừng lạnh hơn mấy năm trước, nên suất ngày cha luôn khoác thêm chiếc áo len xám bạc phếch. Ai cũng nhận thấy, mới chưa được nửa năm nay mà trông người cha gầy và tiều tụy hẳn đi. Tóc hai bên thái dương càng ngả ra màu muối tiêu thấy rõ.

Ngồi lẩm nhẩm đọc mấy giòng chữ mà trong tâm tư cha cứ lo sợ vẩn vơ đủ chuyện. Lo trước hết là, tuy giấy tờ ở đây đã xong, nhưng liệu phép của công an trên Đà Lạt có được xuôi xắn trơn tru hay không. Rồi khi Đức Cha về làm lễ, lỡ ra chính quyền lại làm khó dễ để bắt bẻ điều này điều nọ thì chưa hiểu phần phiền toái sẽ đi tới đâu !

Cha còn nhớ rõ lắm, cả mấy tháng trời nay rồi, xã cho người rình mò theo dõi nhà thờ nhà xứ từng ly từng tí. Mượn cớ thày Hào bị bắt vì phản động, công an cứ tra vấn hai cha hoài. Lệnh tạm cấm các hội đoàn Công giáo tiến hành chả biết đến thuở nào mới được khai thông ! Dĩ nhiên xã muốn cha hiểu rằng chính cha là người chịu trách nhiệm tối hậu về tất cả mọi việc ở đây. Riêng phần cha phó thì thường xuyên bị mời lên ban an ninh và bị cảnh cáo dọa nạt đủ thứ. Lúc đầu cha Huân còn ương ngạnh và xoay đủ cách để tránh né, nhưng rồi tất cả như đã phải đi vào khuôn phép. Lúc này cha sống tựa người tù bị giam lỏng, tả hữu tưởng như luôn có kẻ canh chừng sát nút.

Bỗng có tiếng gõ cửa bên ngoài, cha Định nhỏm dậy và lên tiếng :

- Xin mời vào.

Cánh cửa vừa hé mở thì cha đã vồn vã :

- Nào mời ông chánh trương. Tôi biết ông bận lắm, nhưng ngày giờ cận kề lắm rồi. Còn có hai ngày vỏn vẹn để chuẩn bị đón Đức Cha và tổ chức lễ bổn mạng, tôi không thể không cho mời ông hôm nay để mình cùng thảo luận.

Ông chánh Thụ bước vào trong cửa với đáng điệu uể oải khác hẳn xưa. Một phần kỳ này ông phải vất vả canh tác ruộng vườn theo tiêu chuẩn mới của nhà nước; tuổi còn dưới sáu mươi vẫn có bổn phận tham gia lao động. Một phần vì ít lâu nay, tình thế quá căng thăng khiến mỗi lần phải lên nhà xứ gặp các Linh mục ông đều cảm thấy không được tự nhiên thoải mái như trước, Cùng với bốn ông trùm của bốn khu giáo, ông chánh Thụ đang bị hăm dọa gần xa. Thành ra dẫu chẳng muốn, việc hăm hở tổ chức lễ lạc cũng tự nhiên bị giảm sút. Ngay hôm lễ Các Thánh Nam Nữ mới rồi, công an thấy ban tây nhạc thổi mấy bài trong thánh lễ cũng cho gọi ông lên hạch hỏi khiển trách, viện lẽ ông là người đã đứng ra yêu cầu ban kèn đồng này tới nhà thờ. Dĩ nhiên việc không xin phép này đã chồng chất thêm rắc rối cho ông. Để rồi hôm nay, vừa rón rén bước vào phòng cha xứ, sau mấy câu chào thăm thường lệ, ông đã cất tiếng hỏi ngay :

- Bẩm cha đã ra xã xin giấy phép đón Đức Giám Mục chưa ạ ?

Cha Định dư hiểu tâm trạng lúc này của vị chức sắc cao cấp đang đứng trước mặt mình đây, nên vừa kéo ghế mới ông ngồi, cha vừa ôn tồn đáp :

- Có phép hẳn hơi rồi ông chánh ạ. Tôi biết họ muốn làm khó dễ mình, nhưng chẳng lẽ mình đành cứ ngồi thúc thủ hay sao ! Lễ bổn mạng của toàn giáo xứ, lại được Đức Cha về ban phép Thêm sức, cả năm mới có một lần, dẫu gì đi nữa mình cũng phải tổ chức cho ra chút chi đặc biệt chứ !

Ông chánh Thụ nhìn lơ đễnh lên trần nhà :

- Con xin đồng ý với cha xứ. Chỉ có điều…chẳng biết tổ chức thế nào để tránh rắc rối phiền phức.

Rồi như sực nhớ lại câu chuyện ban tây nhạc hôm trước, ông cất tiếng hỏi :

- Để cho xôm thì cần có hội kèn tây, nhưng lúc này ai đứng ra xin phép được ?

Cha Định vội đáp :

- Họ thổi trong nhà thờ, hoàn toàn thuộc lễ nghi tôn giáo. Chả lẽ mỗi chi tiết trong nghi lễ cũng phải được chuẩn y cả sao ?

Ông chánh Thụ như xót xa :

- Khổ lắm cha ạ. Chuyện xảy ra hôm lễ Các Thánh còn rành rành đó. Họ đổ tội cho con qua mặt xã. Thành ra, vào hoàn cảnh này, cha xứ cần tới gặp công an để trình bày rõ trên giấy trắng mực đen.

Cha Định thở dài ngao ngán. Giọng nói nhát gừng cùng với dáng điệu bi quan của ông chánh trương khiến cha xem chừng mất hứng theo. Cái ý nghĩ về việc rước chung quanh khuôn viên nhà thờ bỗng đâu tan biến trong tâm trí cha. Rước mà thiếu ban kèn thì còn chi nhạt nhẽo cho bằng ! Mà biết đâu rồi họ lại hạch hỏi mục rước xách không trình báo. Có thế, xã cho tổ chức lễ là một chuyện, còn tổ chức với những chương trình gì lại là một chuyện khác. Như một cái bẫy được giăng ra để người ta tìm đủ cớ mà bắt bẻ, dọa nạt.

Hai cha con ngồi bàn đi tính lại mãi mà vẫn chỉ thấy bế tắc. Cả hai cùng nghe ấm ức tận cùng trong tâm khảm, nhưng chả nghĩ ra được cách nào để giải toả, khai thông. Đề cập tới hoàn cảnh mấy giáo xứ trong vùng thì cũng na ná tương tự. Dĩ nhiên Hoa Lâm đang phải hứng chịu mũi dùi tấn công chính yếu. Mở miệng ca thán cũng chỉ là phí sức hoài công.

Và thế là, ngày Đức Cha về, khu vực quanh thánh đường như vắng lặng khác hắn với mọi năm, bởi giáo dân âm thầm ngồi đợi cả ở bên trong. Vỏn vẹn chỉ có dăm ba lá cờ và một hàng biểu ngữ đơn sơ được treo trước mặt tiền. Khoảng hai chục em thiếu nhi mặc đồng phục đứng theo hàng đôi đón vị chủ chăn giáo phận tiến vào cửa chính nhà thờ. Mặt mũi em nào xem ra cũng hớn hở vì được dịp mặc lại bộ đồ đã mấy tháng nay bị tạm cất bỏ xó, bởi chương trình sinh hoạt thường xuyên đã phải ngưng. Như phần nào hiểu được tâm trạng lũ trẻ, Đức Giám mục cứ đi vài bước lại dừng chân xoa đầu vỗ về thăm hỏi.

Lúc cha xứ giới thiệu đoàn nhi đồng sắp chịu phép Thêm Sức cũng đang đứng thành hai hàng dọc theo lối đi giữa lòng nhà thờ, Đức Giám Mục như bỡ ngỡ về con số thật đông đảo nên quay ra hỏi :

- Năm nay mà vẫn lo được cho ngần này em thêm sức quả là cha phải mệt lắm ?

Cha Định gật gù :

- Vâng, có một số khó khăn bất ngờ, nhưng thực sự giáo dân vẫn sốt sắng và cố gắng nhiều lắm. Ai cũng mong được gặp Đức Cha.

Giáo dân tự động đứng cả lên và đồng loạt quay về hướng Đức Giám Mục. Ai nấy tỏ ra hết sức vui mừng, nhưng cũng không giấu nổi tâm trạng buồn tủi thầm kín bên trong. Mấy bà trong đoàn Đạo Binh Đức Mẹ xem chừng xúc động ứa nước mắt. Mọi người đều như muốn chạy tới ôm chầm lấy vị chủ chiên để kể lể cho vơi đi bao nhiêu là nỗi niềm đớn đau cay đắng.

Già trẻ lớn bé đều hiểu rằng Đức Giám Mục cũng chẳng có thần thế chi lúc này để bênh vực che chở họ trước những mưu chước và nanh vuốt của bọn chó sói vô thần Cộng sản, nhưng bóng dáng của ngài bất ngờ đã tạo nên niềm an ủi sâu xa cũng như khích lệ họ thêm vững tin vào lý tưởng siêu nhiên. Nhờ đó họ bớt đi cái cảm nghĩ bị bỏ rơi, đơn độc.

Đa số giáo dân thì chỉ có cái cảm nghĩ ấy. Họ nào tưởng tượng nổi rằng chính bản thân của Đức Cha cũng đang gặp phải những khó khăn căm go, những thử thách chồng chất. Đà Lạt trước đây được coi là đất dụng võ của Công Giáo. Phải nói rằng ảnh hưởng của các dòng tu và trường đạo đã từng khiến cho đối thủ của Giáo hội phải ghen tương bực tức. Để rồi, khi tình thế đổi thay, những tức giận hờn ghen ấy nghiễm nhiên dẫn tới những hành động trả thù và đàn áp cho bõ ghét. Chính quyền đã tìm mọi cách làm khó dễ đối với mới sinh hoạt tôn giáo. Các cơ sở đạo dân lượt chịu những luật lệ và hạn chế gay gắt nhất. Dĩ nhiên một số lớn bị ép hiến dâng cho nhà nước. Rất nhiều tu sĩ bắt đầu phải vất vả lao động tay chân để sinh sống. Chương trình tông đồ truyền giáo bị thu hẹp vào chỗ ầm thầm, tối thiểu. Đặc biệt tất cả những di chuyển của Linh Mục Tu Sĩ đều bị kiểm soát gắt gao.

Điều khổ tâm nhất của Đức Giám Mục là không được tự do đi thăm các giáo đoàn, cũng như để ban phép Thêm Sức như dịp về Hoa Lâm hôm nay. Có lần chương trình lễ phải hoãn đi hoãn lại mấy lần vì gặp trục trặc khi xin phép chính quyền. Có những dịp công an nơi đi chấp thuận nhưng địa phương nơi đến lại chưa đồng ý. Mà rồi lúc trở về toà Giám Mục cũng chưa chắc đã được êm xuôi : chính quyền còn gọi ra hạch hỏi chuyện này chuyện nọ liên can tới việc tổ chức, tới nghi lễ, tới bài giảng, tới nhân sự v.v... để rồi dọa nạt sẽ cấm hẳn việc đi lại.

Thành ra, nhiều người ở hàng ghế gần lối đi giữa nhà thờ hôm nay đã có thể nhận ra một vài vết nhăn mới trên khuôn mặt vốn đã mang nặng ưu tư của vị chủ chăn. Thế nào cũng có vài người so sánh sự biến đổi trên nét mặt của ngài với nét mặt cha xứ Hoa Lâm. Mỗi người một nỗi khổ của hoàn cảnh riêng. Nhưng chắc vì trách nhiệm nặng nề lớn lao hơn, nên Đức Cha rồi đây sẽ còn mang những nét đổi thay độc đáo hơn.

Vừa tiến vào thánh đường được vài hàng ghế Đức Giám Mục đứng khứng lại khi bất ngờ nghe tiếng hợp ca vọng vang từ một góc phía trái nhà thờ. Điệu nhạc trầm bổng hùng hồn nhưng không thiếu vẻ tôn nghiêm trang trọng bỗng đâu như lấy lại được bầu khí tưng bừng của một cuộc đại lễ. Tiếng đại phong cầm cũng réo rắt hoà theo giọng hát của Ca đoàn giới trẻ, hôm nay được mời hát thay đoàn Ca Vịnh giáo xứ. Nét hớn hở như hiện rõ trên khuôn mặt từng người.

Từ vài tuần trước, Tường đã được hai cha nhờ phụ trách phần hát lễ Thêm sức và Bổn mạng giáo xứ năm nay. Dĩ nhiên sự hiện diện chủ tế của Đức Giám Mục đã đòi các ca viên cố gắng hơn, những khổ nỗi việc tụ họp lại để tập hát bị nghiêm khắc cấm đoán, giống như sinh hoạt của các đoàn thể khác, thành ra Tường phải thật vất vả đi liên lạc tư với các anh chị em Ca đoàn giới trẻ cũ. Nhờ đa số vẫn còn nhớ các bản hát trước, rồi cũng bởi xen kẽ thêm một vài bài phổ thông đại chúng khác, nên Tường phần nào thấy an tâm lãnh nhận trách nhiệm. Chàng đứng giữ nhịp trên một bục gỗ nhỏ gần lối đi phía trái. Thỉnh thoảng đến phần nhà thờ hát chung, Tường lại giơ tay mời tất cả cùng hát cho đúng nhịp. Ai nấy như hứng khởi hẳn lên. Trong thâm tâm, mời người đều hiểu rằng cả xứ Hoa Lâm đã chờ đợi những giây phút này từ lâu lắm rồi.

Đến lúc Đức Cha bắt đầu giảng thuyết thì già trẻ lớn bé thinh lặng lắng tai nghe tưởng chừng không bỏ sót lấy một lời. Bằng một giọng hết sức tha thiết, vị chủ chiên khéo léo ủi an và nâng cao tinh thần đoàn tín hữu. Nhân dịp đây cũng là lễ Thêm Sức, ngài đoan chắc với mọi người rằng Chúa Thánh Thần sẽ không để họ mồ côi, nhưng luôn ban dư đủ ơn thiêng cho ai nấy được vững mạnh trong đức tin. Để kết luận, ngài ước mong rằng lễ bổn mạng giáo xứ năm nay sẽ mang một ý nghĩa đặc biệt cho mọi người, nhất là sẽ giúp nhận ra những dấu hiệu của bàn tay Chúa khắp nơi mà rồi ai nấy được trưởng thành hơn trong việc giữ đạo.

Khi thánh lễ chấm dứt thì trời đã xế trưa, các trẻ vừa chịu phép Bí tích đều tiến ra cửa chính nhà thờ để chụp hình lưu niệm với Đức Giám Mục. Giáo dân cũng đổ xô tới vây quanh ngài để ríu rít thăm hỏi đủ mọi thứ chuyện. Cái cảnh cha con luyến lưu thương mến ấy chắc chả thoát được một vài cặp mắt ghen tuông tị hiềm của chính quyền xã. Mến thương ai trên cả Bác và Đảng lúc này vô tình trở nên một thứ tội khó tha thứ được ! Với tân chế độ, tôn giáo sẽ mãi mãi là kẻ tử thù, phải tìm cách tận diệt cho tới gốc rễ.

Khi hai cha mời Đức Giám Mục trở về nhà xứ thì mấy chị em đoàn Con Đức Mẹ đã lên phụ với bà bếp dọn sẵn bữa ăn trưa. Cũng khoảng thời gian này năm ngoái, bữa tiệc có đầy đủ mặt hầu hết các cha quanh vùng. Hôm nay, như phần nào để bù đắp chỗ trống vắng, cha xứ quyết định mời ông chánh trương Thụ và bốn ông trùm bốn khu cùng ngồi ăn hầu chuyện Đức Cha. Nài ép mãi, các ông này mới dám nhận lời; dĩ nhiên lần đầu tiên ngồi chung bàn với Đức Giám Mục, ai nấy không giấu nổi nét rụt rè ngượng ngập.

Tường và hai anh bạn khác cũng được nhờ lên phụ giúp. Chàng buồn rầu cho hai cha biết Khương phải làm phụ trội cho hợp tác xã cả ngày chủ nhật hôm nay nên không có mặt được. Chẳng cần nói, ai cũng hiểu rằng cuộc đổi đời bi thảm đã kéo theo những đổi thay chua xót. Phần đạo phải cấm cách ngăn cản đã đành, mà phần đời cũng bỗng nhiên trở thành đổ vỡ tan hoang. Tự nhiên chuyện áo cơm sinh kế hóa nên đầu mối cho những bế tắc ghê gớm trong lối sống thường ngày. Để rồi sẽ là những chia xa, những tan tác. Mà ở riêng trường hợp của Khương, tương lai bỗng hiện ra như cơn ác mộng tăm tối. Có thể thêm vì lý do chàng đã hăng say sinh hoạt cho lũ thiếu nhi nhà thờ, người ta bắt đầu đặt vấn đề gia đình Khương sẽ phải rời Hoa Lâm đi vùng kinh tế mới, có thể tại khu Ka Đôn, mà cũng có thề xa tít miệt Suối Thanh. Theo Khương kể, xã không hề đề cập tới chuyện 'nhà nguỵ quân' mà chỉ đưa ra lý do đơn giản là gia đình chàng không đủ tiêu chuẩn ở lại.

Đúng như điều Tường phỏng đoán, vừa bước vào cửa phòng ăn nhà xứ, chàng đã thấy bóng Dung cùng với mấy cô bạn đang bận rộn đi lên đi xuống từ nhà bếp. Dung chưa kịp phản ứng ra sao thì Phượng đã lấy khuỷu tay hất qua người nàng như ngụ ý chọc ghẹo. Thật ra, trong các chị em hội Con Đức Mẹ, Phượng thân với Dung nhất. Chuyện tình giữa Tường và Dung có lẽ nàng biết rõ hơn cả, mặc dầu Dung chỉ tâm sự qua loa. Vì lanh chân lanh tay và giỏi tính toán, nên được chị em bầu làm thủ quỹ, nhưng rồi chưa có dịp trổ tài thì hội đã phải tạm ngưng sinh hoạt. Thành ra hôm nay là cơ hội đầu tiên Phượng thi hành chức vụ : nàng nhân danh đoàn lên giúp nhà xứ chuẩn bị bữa tiệc khoản đãi Đức Cha. Dĩ nhiên nàng có Dung bên cạnh làm cố vấn chọn thực đơn. Chị đoàn trưởng Loan mắc theo mẹ đi Bảo Lộc thăm người anh gốc cảnh sát đang học tập cải tạo. Chị đoàn phó Thanh và hai chị khác cũng lên giúp nhưng chỉ phụ ở vòng ngoài.

Tường lên tiếng chào mọi người rồi cùng hai anh bạn tới chỗ Đức Cha xin hôn nhẫn. Cha Định mau mắn lên tiếng giới thiệu :

- Thưa Đức Cha đây là anh ca trưởng ca đoàn giới trẻ phụ trách hát lễ hôm nay. Hy vọng Đức Cha không chê những giọng hát nhà quê của Hoa Lâm chúng con.

Đức Giám Mục tươi cười :

- Cha xứ nói chi lạ thế ! Cha khiêm nhường theo lối cổ mất rồi. Tiến lên...Xã hội chủ nghĩa mình phải tân tiến hơn nữa mới được !

Mọi người cười ồ sau câu nói của Đức Cha. Rồi cha Huân chỉ vào Tường lên tiếng :

- Bà con mình chả nên giấu điều gì. Nhất định mấy anh chị em trong ca đoàn hôm nay cũng ráng trổ tài hơn một tí, vừa vì Chúa, vừa vì Đức Cha; thành ra nghe cũng được được. Phải không anh ca trưởng ?

Tường như bí thế, quay qua cha Định để cầu cứu :

- Cha xứ biết rõ chúng con hơn.

Cha Định tủm tỉm :

- Nếu thật như cha phó nói thì cũng... tốt thôi. À... mà phải khoe thêm với Đức Cha một điều cho được công bình : bọn trẻ bị cấm tụ họp tập hát, thế mà chúng vẫn tìm cách dợt với nhau được như vậy là giỏi lắm.

Đức Giám Mục đưa tay về hướng cha Định :

- Cha thấy chưa, nói tới nói lui rồi cũng phải nói sự thật. Thôi, cha xứ liệu bề thưởng cho họ đi là vừa. Không thưởng là lỗi đức công bằng đấy.

Mọi người đổ xô nhìn về phía Tường khiến chàng thẹn đỏ cả mặt. Ngó về hướng trái, Tường thoáng thấy Dung như đang cười thầm. Dĩ nhiên nàng rất vui nhưng lời khen trước mặt nàng lúc này xem chừng chỉ làm chàng thêm ngỡ ngàng bối rối, hai bàn tay bỗng trở nên thừa thãi lúng túng lạ kỳ. Dẫu sao, trong thâm tâm, Tường cũng được phấn khởi khích lệ thật nhiều, không phải qua chút tự hào cá nhân, nhưng hệ trọng là thấy tinh thần mọi người được nâng lên cao, sau những ngày tháng ưu tư sầu thảm. Gia dĩ, trong dịp đại lễ hôm nay, tuy Hoa Lâm chẳng được thấy những rộn rã tưng bừng của các năm trước, nhưng tâm tư mọi người vẫn còn kết liên bền chặt, niềm tin tưởng vẫn ủ ấp từng trái tim và bừng lên qua mỗi ánh mắt. Thành ra ngày bổn mạng giáo xứ, với sự hiện diện âu yếm và việc chủ tế sốt sắng của Đức Giám Mục, hoà theo lời kinh câu hát của cả cộng đoàn dân Chúa, đã thực sự trở nên một thang thuốc bổ, nếu không muốn nói là liều thuốc hồi sinh cho toàn giáo xứ. Để rồi mai đây, ở những phút giây khó khăn cơ cực nhất với các thử thách căm go đắng cay nhất, cha con hy vọng sẽ được vững chí bền tâm cho tới cùng.

Lúc Đức Cha lên xe ra về thì trời xem chừng bắt đầu lất phất mưa. Cha Huân bỗng nẩy ý định rủ Tường ngồi chung xe gắn máy với mình để tiễn Đức Cha ra tới ngã ba Phi Nam, khoảng nửa quãng đường lên Đà Lạt. Đức Cha ngỏ ý can ngăn, nhưng hai người cứ nhất định xin theo. Thế là Tường ngồi trên yên phía sau cha phó theo hộ tống chiếc La Dalat cũ kỹ hướng về phía tây. Cha con bùi ngùi cảm động, lặng lẽ trao nhau một lời nguyện ước và thầm hẹn sẽ tái ngộ trong một dịp thật gần.

Khi xe đi qua Mơ Long, trụ sở mới của huyện Đông Doanh, cha Huân quay lại nói với Tường :

- Tường có nhìn rõ khu nhà giam họ đang giữ thày Hào bên phải kia không ? Bây giờ là bố già, chả biết bao giờ thì tới lượt mình !

Tường xót xa :

- Rõ lắm cha ạ. Phải chi mình được phép thì chút nữa ngừng lại xin thăm thày.

Cha Huân lắc đầu :

- Đời nào họ cho mình gặp dễ dàng thế ! Bà Thục là cháu mà xin phép lần nào cũng như bị làm khó dễ. Hệ thống Luật pháp với công an của họ thật là hết chỗ nói ! Hồi nãy Đức Cha có vẻ rớm nước mắt khi hỏi thăm về vụ thày già.

Tường buồn rầu nhìn ra hai bên đường. Cảnh vật như mờ mịt trong làn mưa phùn pha lẫn lớp sương lam miền núi. Mưa rơi lộp độp trên nón áo mưa cơ hồ gợi lên những tiếng thổn thức liên tục triền miên của một kiếp người lắm đầy đọa, gian truân. Mà ở đây, cơn mưa rồi ra sẽ dứt, nhưng cơn thảm sầu của dân chúng chả biết bao giờ mới gặp lại được ngày tươi sáng và thoải mái cho trí óc tâm tư ! Màu cờ đỏ theo cơn gió chiều bay tả tơi trên toà trụ sở huyện kia như còn tiếp tục gieo kinh hãi khiếp sợ cho đám dân lành. Chỉ mới cách đây ít tháng thôi, khu Mơ Long này tấp nập những sinh hoạt xã hội và mục vụ truyền giáo được khai sinh bởi các cha Thừa sai Ba Lê, cùng với sự tiếp tay của hội đòng nữ tu Phan Xi Cô qua mấy cơ sở bác ái và y tế. Ai cũng biết, đây là những cố gắng để nâng cao đời sống vật chất cũng như tinh thần của đám người thiểu số thuộc sắc tộc Kôhô ở địa phương này. Bây giờ, đám dân Thượng bị đẩy vào trong các thôn ấp hẻo lánh xa xôi và những dãy nhà khang trang nhất được chính quyền chiếm ngụ. Các Linh Mục ngoại quốc bị tống khứ cả về nước. Tu viện nữ chỉ còn được giữ lại mấy gian nhà chứa đồ cũ để làm chỗ che nắng mưa. Dĩ nhiên các Ma sơ buộc lòng phải sinh sống bằng nghề cuốc đất trồng rau rất cực nhọc.

Tường lên tiếng hỏi :

- Cha có hiểu tại sao người ta quyết định bỏ thị trấn Dran để chọn Mơ Long nhỏ bé này làm huyện lị Đông Doanh mới không ?

Cha Huân nói theo tiếng gió :

- Nghe đồn vì lý do chiến lược chi đó : họ sợ kháng chiến Phục Quốc dễ đàng tấn công, bởi vị trí Dran kế đèo Ngoạn Mục khó phòng thủ hơn. Chả biết có đúng không….

Tường thở than :

- Chỉ tội cho đám người Thượng bây giờ chả khác chi mồ côi, cả phần đời lẫn phần đạo đều thiệt thòi.

Cha Huân giọng run run :

- Cộng sản thì có bao giờ thương với xót ai ! Để chiếm trọn của cải và tài sản, họ vu cáo các vị truyền giáo là gián điệp, là tay sai đế quốc cho có chút lý do. Nhưng nào chỉ có các giáo sĩ ngoại quốc là nạn nhân của họ thôi đâu, mấy cha Việt Nam lo giảng đạo cho người Thượng ở vùng Di Linh và Phú Hiệp cũng chịu chung cả một số phận. Đáng thương nhất là Linh Mục Khoan vừa bị tịch thu hết mọi đồ đạc dụng cụ, lại vừa bị tống giam và hành hạ dã man nữa.

Tường nghe sôi sục trong lòng và thấy như có gì mắc nghẹn nơi cổ họng. Tình cờ chàng nghĩ đến bóng dáng những anh hùng Phục quốc đang nuôi mộng dựng lại ngọn cờ tự do cho đất nước. Quả thật ở một khía cạnh nào đó, họ được nhiều người coi là niềm hy vọng hầu như độc nhất của toàn dân. Chàng bất giác buột miệng :

- Phải chăng chỉ còn giải pháp vào bưng chiến đấu ?

Cha Huân như đọc được rõ tâm tư Tường, thong thả phân tích :

- Không kể việc cầu khẩn Chúa ra tay hỗ trợ, xem chừng chỉ còn con đường đó. Có điều khó là Việt Cộng họ đã dày kinh nghiệm du kích núi rừng, e rằng lối đi nước bước của anh em Phục quốc lúc này họ nắm được cả, dễ gì mình lật ngược nổi thế cờ !

Tường nói lớn :

- Mình cứ kiên tâm cầm cự, rồi móc nối nhờ các đồng minh cũ tiếp sức giúp khí giới, biết đâu....

Cha Huân lắc đầu :

- Ông Mỹ to đầu đã quất ngựa truy phong rồi, đồng minh nào thì cũng tùy cả ở chú Sam đó thôi. Dẫu sao, mình cũng phải nuôi cái tinh thần chống đối này, để tùy cơ mà ứng biến. Bầy giờ thì dân chúng đủ căm phẫn rồi.

Tường nói theo :

- Nghe kể trong xóm Thạnh Hoa bên kia sông, đám dân địa phương trước đây còn hí hửng kỳ vọng vào mấy ông ‘giải phóng' nhiều lắm, nhưng lúc này ai nấu đã ớn đến cổ rồi. Được móc nối, chắc chẳng thiếu gì thanh niên sẵn sàng gia nhập đoàn kháng chiến.

Cha Huân như biểu đồng tình :

- Đã hẳn là thế, nhưng vấn đề là có người đứng ra tổ chức và móc nối cho hữu hiệu. Bọn Cộng sản dùng công an rình mò từng xó từng góc; chỉ mới nghi ngờ thôi họ đã thẳng tay đàn áp bắt bớ rồi, còn đâu mà tổ với chức ? Họa may bây giờ có nhân vật nào thuộc hàng thần như Đức Thánh Gióng Phù Đổng Thiên Vương ra tay đánh dẹp bọn 'giặc Ân thời mới' này. Hoặc có ai tìm ra được chiếc nỏ diệu kỳ của An Dương Vương có sức bắn một phát chết ngàn vạn tên giặc. Chỉ có vậy mới xoay đổi mau chóng được thế cờ.

Xe dần giảm tốc độ rồi ngừng hẳn lại vì đã tới ngã ba Phi Nam. Đức Giám Mục cũng dừng lại ở một góc để đưa tay từ biệt và cảm ơn hai người. Bởi cơn mưa vẫn còn nặng hạt nên chẳng tiện tới bắt tay, nên cha Huân cũng cúi chào rồi quay xe trở lại khi thấy chiếc 2-Chevaux bắt đầu lăn bánh rẽ vào quốc lộ 20 theo hướng bắc.

Vừa lúc bóng Đức Giám Mục khuất dạng sau đám cây um tùm, Tường hắng dặng rồi chồm người lên nói lớn :

- Hôm nay con còn oai hơn cả Đức Cha !

Cha Huân bỡ ngỡ :

- Oai thế nào ?

Tường cười khanh khách :

- Đức Cha không có tài xế.

Cha Huân chỉ ầm ự mấy tiếng rồi tủm tỉm cười. Cha biết Tường thích nói pha trò cho vui, nhất là ở những lúc cần cho đầu óc bớt căng thẳng. Một lát sau, cha quay lại nói thong thả :

- Thôi dẹp chuyện đó đi. Tường có biết nỗi khổ của Đức Giám Mục lúc này lớn lao thế nào không ?

- Con cũng phần nào tưởng tượng ra.

- Chả mấy ai hiểu nổi cho ngài đâu. Gánh nặng một mình vác trên vai mà không ai có thể san sẻ được. Lúc nãy, ngài có tâm sự với cha xứ và tôi rằng từ ngày về nhậm chức cho tới nay ngài sút mất hơn chục kí lô rồi.

Tường há miệng trợn mắt :

- Tội nghiệp Đức Cha. Thảo nào thấy nét mặt ngài nặng trĩu những ưu tư.

Cha Huân tiếp :

- Ngài về coi giáo phận này được có mười ngày thì mất Đà Lạt. Theo lời Đức Cha, lúc nhìn giáo dân ùn ùn di tản, ngài khóc như bố chết vậy đó. Bây giờ đa số đã hồi hương, nhưng tình thế lại quá khắc nghiệt. Cầu mong Chúa giúp sức cho Đức Cha được can đảm và khôn ngoan luôn.

Trên đường về, cơn mưa như trút nước. Hai cha con đều buồn bã chẳng ai muốn nói thêm chi cho tới khi chiếc xe dừng lại trước sân nhà xứ.

 Tác giả Đường Phượng Bay