Cha Huân ngồi bó gối ủ rũ trong chiếc cḥi lá mái thật thấp dùng làm pḥng tạm giam đă hơn ba hôm nay. Chiếc chơng tre ọp ẹp mỗi lần cha cử động mạnh lại như muốn xiêu vẹo hẳn qua một bên. Chả hiểu sao căn cḥi khá rộng mà chẳng thấy công an đưa thêm ai vào nhốt chung nữa. Có lẽ họ c̣n đang phân vân lúc đầu, nên chủ ư biệt giam cha giữa nơi đồng không mông quạnh này để tránh những cặp mắt ṭ ṃ của dân quanh vùng từng biết mặt cha phó Hoa Lâm. Đồn canh cách xa có tới vài trăm mét. Giả thử cha ráng gồng ḿnh để phá chiếc cửa tre bên ngoài mà bỏ trốn giữa ban đêm chắc cũng không khó là mấy.
Cha c̣n nhớ rơ, lúc công an lên nhà xứ mời cha ra trụ sở xă trước khi được giải lên huyện đây, họ hằm hằm nói lớn trước mặt cha xứ :
- Ông Linh Mục Huân đă mưu toan chống lại chính quyền bằng cách thường xuyên liên lạc với bọn phản động có vũ trang. Chúng tôi được lệnh mời ông đi điều tra.
Dĩ nhiên cha Định đứng sững sờ như trời trồng. Lác đác mấy giáo dân nghe ồn ào chạy lên xem th́ bị chặn lại hết. Chưa ai hiểu t́nh h́nh ra sao th́ chiếc xe Jeep đă vụt phóng đi chở theo cha phó xứ.
Tại đồn công an huyện, nhân viên an ninh chờ sẵn để lấy khẩu cung, nét mặt đằng đằng sát khí :
- Chúng tôi đă có đủ bằng chứng cho biết ông che chở và ủng hộ bọn phản động tự mệnh danh là Phục quốc quân. Lúc này ông đă sẵn sàng để kư vào bản thú tội hay không ?
Cha Huân đă qua cơn hoảng hốt ban đầu, mạnh dạn đáp :
- Tôi hoàn toàn phủ nhận điều cáo tội trên đây.
Người công an sừng sổ :
- Thế ông đă từng lén lút gặp các tên Hoành cũng như Xương tất cả bao nhiêu lần ?
Cha Huân suy nghĩ một lát rồi nói ngay :
- Tôi chẳng nghĩ là đă gặp ai lén lút. Ông Hoành và anh Xương cả hai cùng là giáo dân của Hoa Lâm. Họ tới thăm tôi vào hai dịp hoàn toàn khác nhau. Tôi được hiểu rằng họ di chuyển về Sài G̣n làm ăn, nhân dịp về đây có việc, họ ghé thăm tôi, có thế thôi.
Tên điều tra trợn mắt bắt bẻ :
- Sài G̣n ! Sài G̣n ! Ông có biết thành phố ấy đă mang tên mới hay chưa ?
- Xin lỗi tiếng Sài G̣n quá quen lâu nay. Khi nói vội tôi dễ quên.
- Từ lâu nay, ông đă để lộ con người phản động của ḿnh nhiều lần rồi. Chúng tôi cho ông biết, chẳng có mưu toan nào của ông lọt qua nổi mắt công an đâu. Bây giờ tên Hoành đă bị bắt. C̣n tên Xương chắc cũng chỉ nay mai thôi. Rồi khi đối chất với cả hai, ông sẽ hết đường chối căi.
Cha Huân cũng hơi thấy bàng hoàng. Chả lẽ câu chuyện xảy ra quả như vậy sao ! Dịp ông Hoành và Xương lên thăm, thật ra họ cũng chỉ đề cập vu vơ tới t́nh thế đất nước. Theo cha, dù họ có thực sự là cán bộ Phục quốc, cả hai cũng chỉ dám thăm ḍ phản ứng của Linh Mục phó xứ một cách nhẹ nhàng xa xôi. Cộng sản muốn ngăn chặn nên phải làm như to chuyện để có cớ khủng bố từ đầu. Do đó, cha b́nh thản đáp :
- Hai người ấy dù có làm ǵ sai quấy, tôi cũng chẳng thế nào biết được. Khi họ lên thăm nhân danh bổn đạo cũ, làm sao tôi có lư do để khước từ họ !
- Ông đừng chối căi nữa. Nếu thành khẩn khai hết những ǵ đă bàn bạc với họ, chính phủ sẽ khoan hồng. Trái lại, nếu nhất định ngoan cố, chúng tôi sợ lúc đó dù ông có hối hận cũng quá muộn.
Suốt mấy ngày liền, công an cứ quay đi quay lại cái công thức tra vấn tương tự. Măi cho tới chiều hôm nay, trước khi đưa về lại căn cḥi này, công an bắt đầu hạch hỏi với mấy chi tiết mới :
- Ai cũng nh́n thấy rơ ông thường xuyên dụ dỗ xúi bẩy đám thanh niên nam nữ chống lệnh nhà nước, mượn nhà thờ với giáo dân làm b́nh phong để cản trở các sinh hoạt cách mạng Xă hội chủ nghĩa. Tệ hơn nữa, ông đă đầu độc lũ nhi đồng thơ ngây để chúng có ác cảm với chế độ. Chính ông đă bày mưu cho ông Định làm nhiều điều phản động. Rồi đây chúng tôi sẽ hỏi tội đến ông ta.
Nhất nhất, cha chỉ lên tiếng đáp lại bằng cách tŕnh bày mọi chuyện với cái nh́n trưng thực của một người có trách nhiệm hướng dẫn tôn giáo. Tuy nhiên, cha đă biết, hai bên như nước với lửa, chả đời nào chịu nhau. Có hùng hồn biện hộ cách mấy, người ta cũng đâu thèm nghe. Cá nằm vào thớt và chim đă ở trong lồng. Đành tâm phó cho số phận. Chỉ có thế !
Cha thở dài dựa lưng vào cây cột gỗ thông sần sù ở giữa căn cḥi. Làn gió lùa vào kẽ mái tranh bỗng nghe thật buồn thảm đ́u hiu. Trời đă xẩm tối, cơn nóng đầu Hạ cũng dịu theo ánh tà dương. Tiếng chim kêu chiêm chiếp vọng lại từ phía chân núi như cũng gợi thêm nỗi vắng lặng thê lương.
Đă từ lâu, cha thầm đoán thế nào rồi cũng sẽ xảy ra cho ḿnh một biến cố tương tự thế này. Người ta phải làm một cái ǵ để khủng bố tinh thần những kẻ được coi là đối nghịch hàng đầu với chế độ. Cộng sản đời nào chịu đi đôi với đạo, nhất là cỡ đạo có... sạn trong đầu như Công giáo ! Khi được dịp trả thù, nhà nước thẳng tay bắt bớ đàn áp, viện ra trăm ngàn cớ khác nhau.
Theo thói quen, cha đưa tay vào túi lấy xâu chuỗi ra đọc kinh, nhưng chợt nhớ lại công an đă tịch thâu mất từ lúc lấy khẩu cung. Bất giác cha ngước mắt nh́n qua chút kẽ hở giữa mái cḥi với tấm đà ngang trên đỉnh bức vách, cố t́m ra một ánh sao lạc lơng nào đó giữa bầu trời u ám thẫm đen. Bỗng dưng, như một hậu quả t́nh cờ, tâm tư cha được tập trung để hướng trọn vẹn về cơi bao la cao thẳm trên đầu, và rồi cha tự nhiên thấy đất với trời gần kề nhau chỉ như gang tấc. Một niềm vui thanh thản chợt toả lan trong hồn cha : thật rơ ràng một bàn tay nhiệm lạ đang chạm tới toàn thân để khơi động lên một sức an ủi mănh liệt khôn tả. Phải rồi, ơn trợ lực siêu nhiên chắc hẳn đă được thể hiện ở những phút giây gian nan nghiêm trọng nhất của đới cha như lúc này.
Cha nhắm mắt tưởng nghĩ tới hàng trăm đồng nghiệp khác đang chịu cùng cảnh ngộ, chỉ v́ cái lư tưởng họ ôm ấp. Làm Linh Mục cũng có nghĩa là làm môn đệ của đấng chịu nhục nhă đau thương trong cái án thập tự hăi hùng ngày xưa. Mà môn đệ đích thực nào cũng phải bước theo đường thày ḿnh đă đi. May mắn là vị tôn sư ấy đă chiến thắng tất cả và hứa sẽ chia sẻ cái hào quang chiến thắng ấy cho những ai đám bước theo vết chân Ngài.
Sau trọn năm ngày bị giam riêng như thế, cha bị giải qua lao xá công cộng. Đây là mấy dăy nhà mới được xây rất kiên cố nhân dịp chính quyền rời trụ sở huyện về thị trấn Mơ Long này. Các pḥng giam đều chật ních người, lại thêm tiết trời tháng năm đă bắt đầu oi ả, nên bầu khí nhà tù thật là căng thẳng khó chịu. Đêm đầu tiên cha tưởng như không sao chợp măi nổi.
Sáng sớm hôm sau, lúc mọi người theo lệnh c̣i ra sân điểm danh và tập thể dục, cha nhận ra có đến cả chục khuôn mặt quen thuộc, trong số đó gần phân nửa là giáo hữu Hoa Lâm. Ai nấy thầm cúi chào lúc gặp ánh mắt cha, đồng thời lộ ngay vẻ căm phẫn v́ thấy chính quyền bắt đầu khủng bố các nhà tu hành. Tới khoảng xế trưa, được tới phiên ra giếng nước tắm giặt, cha chợt giật ḿnh v́ nghe có tiếng chào từ phía sau lưng :
- Thưa cha phó, con là Mẫn ở khu Phê Rô đây. Con mới bị bắt sáng hôm qua, không can tội ủng hộ và tiếp tay cho Phục quốc quân, nhưng bị vu là phao đồn tin thất thiệt làm lợi cho địch.
Cha Huân vừa mừng khi gặp lại được người giáo dân cũ, nhưng lại vừa thấy nhột khi nghe anh nói tới mấy chữ Phục quốc. Làm bộ cúi xuống ṿ chiếc khăn tay, cha hỏi nhỏ :
- Xứ Hoa Lâm có chuyện ǵ lạ không ?
Người thanh niên cũng giả vờ như bắt đầu giặt quần áo rồi nói vừa đủ nghe :
- Các ông trùm bốn khu mới được lệnh mỗi chủ nhật phải lên xă học tập mấy giờ đồng hồ. Xem chừng vị nào cũng ngao ngán lắm. Riêng thày Hào th́ có lẽ được tha về ngay sau hôm họ bắt cha đi : ai cũng hiểu đây là một mánh khoé họ mong làm dịu ḷng dân căm phẫn; có điều họ muốn thày ấy t́nh nguyện về ở với người cháu, thay v́ trở lại nhà xứ.
Cha Huân mím môi, vẻ mặt như đăm chiêu rồi tự nhiên liên tưởng ngay tới trường hợp của ḿnh. Biết đâu họ sẽ chẳng giở cũng một cái tṛ 't́nh nguyện' ấy ra để dụ dỗ cha ! Bỗng dưng, cha thấy có tiếng nói từ trong đầu thật là mănh liệt : Không bao giờ sẽ để Cộng sản lừa bịp. Trước sau phải dứt khoát giữ vững lập trường. Hoàn cảnh già yếu của thày Hào đây khác với hoàn cảnh ḿnh. Mà thày già chỉ là một trợ sĩ, thiếu thày, giáo dân có thể ráng thay nhau phụ trách công tác nhà thờ được. C̣n cha, một Linh Mục, ai sẽ thế cha để làm lễ, để giải tội, để xức dầu bệnh nhân ? Bao nhiêu sứ mạng người người chờ trông. Nghe họ dỗ dành nào có khác chi phản bội với lư tưởng !
Mẫn phá ngang những suy tư của cha :
- Cha xứ có nhờ người tiếp tế thăm nuôi. Cha đă nhận được ǵ chưa ?
Cha Huân khẽ gật đầu :
- Có, thày giáo Tường có đưa quà cha xứ lên hôm đầu tuần. Có điều là, không như những can phạm khác, tôi bị công an cấm gặp mặt bất cứ ai từ bên ngoài.
Bỗng có tiếng la lối của người cán bộ quản giáo đâu đây, khiến tất cả cùng phải lặng thinh. Sau đó, hai người chỉ kịp trao đổi vài chuyện vu vơ khác trước khi nghe kẻng báo tập họp.
Cuộc sống trại giam cực khổ thật, nhưng cha luôn thấy ḿnh c̣n khá may mắn, v́ tinh thần vẫn tạm đủ sáng suốt và vững mạnh. May hơn nữa là không c̣n cảnh vắng vẻ ghê rợn của những ngày biệt giam ban đầu. Mà ở đây, đa số các can phạm đều bị ghép vào tội chính trị nên họ rất hiểu và thương mến nhau. Được cùng chia sẻ những vui buồn với họ, cha tự nhiên thấy vai tṛ Linh mục của ḿnh bỗng như có thêm ư nghĩa. Dĩ nhiên, đa số đă biết tông tích của cha nên ai nấy xem chừng luôn tỏ vẻ kính phục. Nhiều người đă phần nào thấy lên tinh thần qua sự hiện điện của cha nơi nhà giam này.
Chỉ vài hôm sau, cha đă được nghe truyền tai đủ mọi điều, từ những tin đồn chính trị cho tới những cầu chuyện nói lên tâm tư uất ức của dân chúng toàn vùng. Gia dĩ, nhiều lúc cha c̣n thấy vui lây qua những mẩu chuyện cười chống Cộng dí dỏm. Cũng qua họ mà cha học thuộc được một 'câu đối' thời cuộc đáng ghi nhớ : Đả đảo Thiệu Kỳ, mua ǵ cũng có - Hoan hô Hồ chí Minh, cần mua cái đinh t́m hoài không được !
Có một điều mà lúc nào cha cũng ráng nhủ ḿnh phải hết sức thận trọng, thay v́ hăm hở tin theo ngay, đó là những chuyện đồn đăi về các hoạt động và thành tích của các toán quân Phục quốc trong rừng. Hầu như ngày nào cũng thấy đám can phạm rù ŕ kể cho nhau nghe một hai mẩu tin sốt dẻo loại này. Những mục đồn đăi ấy trở thành trắng trợn tới độ cha buộc ḷng phải sớm đặt một dấu hỏi to lớn trong đầu. Hơn nữa, theo chút suy luận đơn giản của cha, rất có thể chính những cán bộ Cộng sản đă cố ư tung ra những tin đồn vô căn cứ này, hầu tạo nên chút mơ ước hăo huyền cho một số, để rồi kẻ nào dại dột dựa vào các mẩu tin ấy mà nói năng hay hành động chi chống chính quyền, sẽ lập tức bị sa lưới công an ngay.
Chả mấy, điều suy đoán của cha đă trở thành sự thật. Bảy tám tù nhân, bởi quá hồ hởi về những tin giật gân về kháng chiến, đă ngầm rủ nhau tổ chức đảo chánh nhà giam, đinh ninh rằng đêm đó có quân từ rừng kéo ra giải phóng huyện. Tội nghiệp, cả bọn đều bị xử bắn tàn nhẫn trước mặt mọi người.
Cũng có một lần, nhân dịp đi lao động đốn củi bên b́a rừng, thừa lúc rảnh rỗi và vắng lính canh, Mẫn dẫn một anh bạn khác tới gần cha Huân tỉ tê :
- Thưa cha, chúng con đang có một kế hoạch vượt ngục rất tinh vi. Nếu cha đồng ư, tụi con sẽ đợi lúc thuận tiện nhất để đưa cha đi trốn.
Cha Huân bỡ ngỡ hồi lâu mới thong thả hỏi :
- Cảm ơn hai anh, nhưng tôi trốn rồi đi đâu ?
- Cha cứ theo chúng con. Anh em Phục quốc chắc cũng cần có cha làm tuyên úy.
Cha Huân cười :
- Nhiệm vụ của tôi là làm việc với dân Hoa Lâm. Tôi sẽ chờ ngày trở lại nhiệm sở.
Mẫn nắm chặt hai tay :
- Người ta sẽ không cho cha làm việc nữa đâu. Sao cha quá lạc quan như vậy !
- Tôi không lạc quan quá đáng, nhưng cũng không đến nỗi bi quan. Họ không có chứng cớ nào để kết án tôi. Tôi bị đưa vào đây chắc chỉ v́ họ muốn dằn mặt cảnh cáo.
Anh bạn của Mẫn như không đồng ư:
- Xin cha nghĩ lại. Bọn Cộng sản nó dă man lắm : không có tội nó cũng cố bới cho ra. Chả đời nào nó bắt cha rồi nay mai thả về để thiên hạ kháo láo rằng nó bắt lầm !
Cha Huân cắt ngang :
- Đồng ư là thế, nhưng họ có trăm ngàn cách để nói. Mục tiêu của họ là khủng bố tinh thần ḿnh, một khi họ thấy chưa có cơ hội để tiêu diệt.
Mẫn lớn tiếng :
- Thế cha không nghe những ǵ đang xảy ra ở xứ Hoa Sơn, ở ḍng Châu Lâm, cũng như ở nhiều chỗ khác sao ?
Cha Huân tṛn mắt :
- Xảy ra ǵ ?
Mẫn nh́n thẳng vào cha Huân :
- Cha xứ Hoa Sơn đang bị đem ra bếu riễu làm nhục. Họ bắt các giáo dân toàn vùng phải học tập phê b́nh để kết tội cha. Tất cả cũng chỉ v́ một chuyện sơ sẩy cỏn con. C̣n bên tu viện Châu Lâm, cha bề trên cùng với bốn năm cha khác mới bị bắt đi mất tích mất hôm nay rồi. Họ ngang nhiên xông vào tịch thu gạo nước thực phẩm giữa ban ngày. Chả ai dám đứng ra phản đối phân trần ǵ cả !
Cha Huân như xúc động :
- Ḿnh nên coi đây như những điều Chúa thử thách. Dĩ nhiên chả ai muốn thế nhưng một khi biết can đảm vui chịu, ḿnh vừa có dịp đền tội, lại có cơ hội lập công. Rồi ra Chúa sẽ cất bớt thánh giá.
Lúc Mẫn và người bạn đă bỏ đi, cha Huân một ḿnh ngồi im ĺm như bất động. Đôi tai cha xem chừng bị ù đặc không phân biệt nổi cả tiếng chim kêu hay tiếng gió vèo qua khe lá. Măi tới lúc người công an thổi c̣i ra lệnh tập họp đưa tù về, cha mới như ư thức lại được ḿnh đang ở đâu.
Tối về, ngả ḿnh trên chiếc chiếu cói nhỏ bé được trải trên nền xi măng, cha bắt đầu thấy ê ẩm cả hai vai. Tuy nhiên, điều ưu tư chính yếu vẫn là ở trong tâm khảm. Từ lâu, cha vẫn thường xuyên hiểu rằng Chúa đang tạo thử thách cho ḿnh có dịp chứng tỏ niềm cậy tin, nhưng làm sao để nguôi hết được những lo âu căng thẳng nơi dạ nơi hồn ! Sống trong trại giam, ai dám hiên ngang nói mạnh ḿnh không c̣n biết sợ hăi điều chi nữa ? Giờ đây, ừ th́ phó thác cho bàn tay Chúa quan pḥng, nhưng là con người, dễ ǵ giữ măi cho ḿnh được trọn vẹn an vui và b́nh thản !
Nằm sâu trong niềm thao thức của cha hơn cả vẫn là cái chi tiết về thày Hào phải ra ở nhà người cháu. Với cha, qua sự kiện này, nhà nước đă không muốn kết án nặng nề cho người tu sĩ già. Họ biết, dù có làm cũng chỉ tăng thêm ḷng căm phẫn của dân chúng. Tuy nhiên, họ đă loại trừ được một cái gai gây phiền cho họ, mà vẫn được tiếng là tử tế, là khoan hồng.
Đương nhiên, càng suy nghĩ về câu chuyện thày Hào, cha càng lo sợ ngày nào đó người ta sẽ t́m cách loại ḿnh ra khỏi ‘ṿng chiến’ bằng cũng một h́nh thức tương tự. Đôi ba lần, cha đă nghe kể từ đám dân thuộc miền Bắc vào sau ngày đất nước thống nhất, rằng một số các vị chủ chăn ngoài đó cũng bị cấm thi hành nhiệm vụ sau khi được thả về từ trại giam. Thày Hào khai có thân nhân là mẹ con bà Thục. C̣n ở trường hợp của cha, phải chăng người ta sẽ đưa cha về vùng Biên Hoà sống với ông bà cố thân sinh ? Như thế có nghĩa là cha sẽ phải chia tay với Hoa Lâm vô hạn định ? Và như thế cũng là báo hiệu một khúc quanh đen tối cho cuộc đời tông đồ của cha ? Cha thầm nghĩ, dẫu ḿnh chưa một lần dám tự sánh ví với ngài Địa tạng Bồ tát bên nhà Phật, vị cao tăng được truyền tụng là sẵn sàng ở lại trần gian cũng như bằng ḷng xuống cả âm phủ để cứu độ các vong hồn tội lỗi, nhưng v́ đời ḿnh đă một lần định hướng cho lư tưởng cao đẹp, ḿnh phải học kiên tŕ thi gan cùng tuế nguyệt như người ngư phủ trong truyện Ông lăo và Biển cả của nhà đại văn hào Hemingway. Nếu nẻo đi ấy chẳng may gặp trở ngại chắn ngang để phải nửa đường đứt gánh mà ĺa xa đoàn chiên, chắc cha sẽ sầu hận cả đời.
Vô t́nh cái ư tưởng u ám đó cứ chạy ṿng quanh trong đầu khiến cha phải thao thức giờ lâu giữa tiếng gáy rền vang của những người bạn tù. Cha biết đêm đă khuya lắm rồi. Gió bên ngoài thổi rú từng cơn qua lớp mái tôn cũ kỹ, lâu lâu lại đập vào nhau tạo thành những âm thanh ghê rợn chát chúa.
Bất giác cha đưa những ngón tay gầy guộc lên đếm thời gian. Thụ phong Linh Mục mới chưa được sáu năm trời. Quả là quá sớm nếu phải chấm dứt con đường thiên lư ở đây. Tuổi cha cũng mới sấp sỉ tuổi Chúa Ki tô khi ngài chịu án thập h́nh. Mà Chúa chỉ mới ra giảng đạo công khai trước đó vỏn vẹn ba năm. Dẫu ḿnh đă nối gót Chúa để phục vụ có gần gấp đôi khoảng thời gian đó, nhưng cơ hồ ḿnh chưa làm được chút ǵ. Sứ mạng c̣n trùng điệp ngổn ngang. Những điều đă thực hiện đúng ra chỉ là những bài học vỡ ḷng của một cuộc hành tŕnh vạn dặm đang đón chờ trước mắt. Bao nhiêu vụng về với sa sẩy hằng bao quanh mọi công tác tông đồ mục vụ. Thành ra cái khuôn mẫu cao vời của Chúa vẫn c̣n như thăm thẳm mù xa.
Cha ngủ thiếp đi lúc nào không biết. Tới lúc kẻng đánh thức tù nhân vang lên, cha vẫn thấy hai cặp mắt cay xè. Sau đó, khi bất thần được lệnh lên tái thẩm vấn trên văn pḥng, cha bỗng thấy toàn thân mệt lử như bị ai dần.
Lần này, viên thủ trưởng công an bắt đầu với giọng rất nhẹ nhàng êm ái :
- Chúng tôi biết có thể ông không thực tâm chống lại chính quyền, nhưng những lời lẽ, cử chỉ và thái độ của ông quả thật rất là nguy hại. Bây giờ, để chứng minh sự thẳng thắn của minh, ông hăy lần lượt ghi chép lại đầy đủ nội dung các bài giảng lễ của ông từ dăm sáu tháng nay. Nhà nước sẽ dựa vào đó để đối xử tốt với ông.
Cha Huân chậm răi :
- Tập ghi 'nốt' bài giảng tại pḥng tôi các ông đă tịch thu. Xỉn các ông cứ đọc sẽ rơ tôi đă nói những ǵ với giáo dân.
Tên công an tỏ vẻ không hài ḷng :
- Những cái viết lên giấy và những điều nói ra ngoài nhiều khi rất khác nhau. Bây giờ yêu cầu chính ông kiểm điểm lại những bài đă giảng trước nhân dân. Chúng tới được báo cáo rằng ông đă khích động giáo hữu qua những lời nói đầy ư nghĩa chính trị. Đặc biệt chúng tôi không quên ngày ông đem câu chuyện con rồng màu đỏ ra để bài bác chủ nghĩa Cộng sản.
Cha Huân đan chặt hai bàn tay :
- Tôi chỉ tŕnh bày cho dân chúng về ư nghĩa tôn giáo, dựa vào những chi tiết của Thánh kinh. Chúng tôi hiểu con rồng đỏ là ma qủy, thù địch của Chúa, của Giáo hội. Dĩ nhiên ma qủy dùng nhiều h́nh thức để làm hại cho đạo. Tôi không muốn kết luận về bất cứ điều ǵ khi chưa có chứng cớ.
Viên thủ trưởng trợn mắt :
- Điều chúng tôi muốn ống phải thú nhận ở đây là chính ông đă lợi dụng tôn giáo để chỉ trích Đảng và Nhà nước, gây hoang mang hận thù nơi dân chúng.
Cha Huân vẫn hăng hái :
- Cùng lắm là tôi đă phân tích sự khác biệt giữa những người tin đạo và những kẻ vô thần. Khi tôi theo Chúa, đương nhiên tôi phải chứng minh rằng tôi đúng và kẻ không theo là sai. Chỉ có thế. C̣n bảo tôi xúi dân chúng chống lại Nhà nước th́ tôi hoàn toàn phủ nhận. Bây giờ tôi xin nói lại một lần nữa : qúy vị không thích tôn giáo th́ tùy ư qúy vị, nhưng đừng v́ thế mà lên án những người như chúng tôi. Rơ ràng hiến pháp đă minh lịnh về quyền tự do này.
Cuộc thẩm vấn cứ luẩn quẩn ở mấy điểm tương tự. Kết quả là họ ép buộc cha phải viết lại nội dung các bài giảng mấy tháng trước ngày vào tù. Theo lời cha yêu cầu công an cũng hứa sẽ trả lại những tờ viết dàn bài của các lễ chủ nhật. Cha hiểu đây cũng chỉ là một cách họ muốn hành ḿnh cho bơ ghét, chứ thực sự họ chẳng có mảy may chút bằng chứng cụ thể nào để luận tội. Thế là cha nhận cho xong.
Tối hôm đó, lúc quản giáo đă khoá cửa nhà giam, các tù nhân lại truyền tai kháo láo nhau về tin đồn lực lượng Phục quốc mới chiến thắng một trận lớn ở khu Rừng Lá gần B́nh Tuy. Anh em c̣n đồn rằng hai tướng Nguyễn cao Kỳ và Bùi thế Lân đă từ ngoại quốc về chỉ huy lực lượng này. Thoạt nghe th́ cha cũng thấy vui vui trong bụng, tự hỏi phải chăng người Mỹ đang có một kế hoạch ǵ ngoạn mục mới lạ. Tuy nhiên, từ thâm tâm, cha vẫn vô cùng ngờ vực. Quân đội Cộng hoà xưa với con số binh sĩ và khí giới hùng mạnh thế mà c̣n tan ră, dù tan là do hoàn cảnh chính trị phức tạp hay lănh đạo kém cỏi; bây giờ thế cờ đă lật ngược, dễ ǵ mà mưu chuyện đổi với thay một sớm một chiều ! Hoạ chăng là xử dụng bom nguyên tử ! Nhưng c̣n hai ông to đầu Nga sô và Trung quốc kia, làm sao họ chịu ngồi bó tay ! Thời buổi này làm ǵ có nổi chuyện Một Trăm Lẻ Tám Anh Hùng Lương Sơn Bạc tái sinh để bà con được dịp chứng kiến một màn Thủy Hử tân thời ! Thành ra, đầu óc cha lại phải vật lộn giằng co với bao ư nghĩ viển vông đen tối. Biết đâu v́ những hoạt động của các anh em trong rừng mà Cộng sản kiếm cớ gia tăng mọi h́nh thức đàn áp và khủng bố.
Tự nhiên cha thấy ngày về như hoàn toàn vô vọng. Chập chờn trong cơn buồn ngủ mệt mă, cha bỗng tưởng tượng đến h́nh ảnh chàng Tô Vũ đời Hán bên Tàu thuở xưa. Qua câu chuyện bị chúa Hung Nô bắt giam nhân dịp đi sứ, anh chàng họ Tô này đă biểu trưng cho một mẫu gương nhẫn nhục kiên gan sau cả gần hai mươi năm trời tù tội. Với trường hợp của cha lúc này, người ta không đ̣i điều kiện phải có dê đực đẻ con để cha được tha về như trường hợp của Tô Vũ, nhưng với những biến chuyển phức tạp của thời cuộc hôm nay, nào ai biết được bao giờ mới chấm dứt thời gian cá chậu chim lồng này !
Ngoài trời mưa rả rích như gợi thêm nỗi buồn đă vốn lê thê, da diết. Thỉnh thoảng lại vang vọng tiếng ếch nhái kêu như góp cho đủ nét u tịch năo nề. Càng ngày cha mới càng thấy thấm câu nói 'nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại'. Ai dám bảo đảm rằng ḿnh sẽ măi vững tâm bền chí trong những trường hợp thế này ! Thân xác cùng mỏi ṃn theo với tinh thần. Càng khổ đau chua xót, xem chừng nội tâm lại càng vươn dậy những thèm khát ước ao về những điều đang thiếu đang mất. Cửa nhà giam có tác dụng như vỏ bom, càng khép kín lại càng có hấp lực phải được nổ tung ra giữa không gian lớn rộng. Tâm tư lúc này cũng v́ thế mà mơ ước được giải toả, được khai thông. Thực tế là cả nội ngoại như cùng toa rập, cùng rủ nhau hướng về các h́nh thức thỏa măn để được bù trừ : tứ bề ẩn hiện các đ̣i hỏi của giác quan, những cám dỗ của ḷng trí, ngổn ngang quay cuồng trong một tâm tưởng bàng hoàng run rẩy tưởng chừng khôn nguôi.
Cha nhẹ kéo tấm mền đắp kín lồng ngực. Tiếng gió rít như càng mạnh hơn qua lùm cây trước nhà. Lại một đêm thao thức chờ giấc ngủ. Cha biết rơ ḿnh chả bao giờ chủ ư suy nghĩ chi cho mệt thêm, nhưng từ đâu muôn vàn ư tưởng cứ trùng điệp kéo tới cho đầu óc ră rời trĩu nặng. Trong mơ hồ, cha chợt nhớ lại đă mấy lần nghe kể về trường hợp của một số Linh mục Tu sĩ bị công an liên tục doạ nạt, rồi dỗ dành chỉ cần đồng ư trên nguyên tắc rằng sẽ chấm dút chuyện tu là sẽ được tha về thanh thản. Cái tṛ ấy với cha lúc này sao nó ghê tởm quá, đốn mạt quá. Cha thầm nghĩ, dẫu giờ đây, nhằm dụ ḿnh bỏ cuộc, họ có t́m ra và đem biếu ḿnh trái đào 'trường sinh' của ngài Tây Vương Mẫu nào đó trong thần thoại cổ để ḿnh ăn rồi được bất tử, ḿnh cũng sẽ nhất quyết chối từ.
Tuy nhiên, chỉ liền sau đó một khoảnh khắc, cha thấy ḿnh như lo âu trở lại. Rơ là trong t́nh trạng căng thẳng, người ta thường hay nghĩ quẩn. Chuyện này bây giờ là đúng, nhưng chả mấy lại hoá ra sai. Thành ra cha liên tục sống trong hoang mang nghi hoặc để rồi không ngừng tự nhủ : Tinh thần minh mẫn nhưng xác thân nặng nề ! Lời Kinh thánh đời nào sai được; bởi mấy ai mà chẳng úy tử tham sinh, và tuy b́nh thường chả bao giờ ḿnh chịu khuất phục, nhưng lỡ ra có ngày sẽ bất ngờ cùn nhụt hết chí khí th́ sao !
Cái luẩn quẩn mâu thuẫn ấy thực sự đă làm tâm tư cha phải quay quắt lúng túng hơn cả, khi cha bất thần nghĩ tới h́nh ảnh vị đại tông đồ Phao Lô, cũng nhiều phen ra tù vào khám ở thời khai nguyên Ky Tô giáo. Vào lúc đầu, cái mẫu gương can đảm hào hùng ấy đă phần nào giúp cha thêm phấn chấn trong ư nguyện trung thành và bền vững theo bước đường phục vụ hiến thân cho tới cùng. Nhưng rồi cũng liền đó, cha lại vần vơ tự nhủ : chẳng thà ḿnh bị bắt v́ tội chống lệnh cấm giảng đạo như Phao Lô th́ cũng cam. Đàng này người ta bẻ quặt sang những thứ lỉnh kỉnh khác để lấy cớ giam cầm, hành hạ. Thật đúng như có kẻ đă nhận xét, Cộng sản không muốn cho phép ai được mang danh là tử v́ đạo; nghĩa là, dẫu có phải án tử h́nh hay chết rũ tù đi nữa, cũng sẽ bị gán cho là tội nhân chính trị hay can phạm h́nh sự nào đó mà thôi. Nạn nhân sẽ v́ thế mà ngày đêm phải sống trong hoang mang bối rối.
Thế là cha lại trải qua một đêm dài nữa với những suy tư day dứt tương tự. Giấc ngủ chỉ đủ để thấy khuôn mặt thêm hốc hác vào lúc kẻng đánh thức sáng hôm sau.
Tác giả Đường Phượng Bay
