CHÍN
9. LÍNH MỚI RA L̉
Năm tháng trời trôi qua vùn vụt. Mùa hè đến sừng sững sau lưng lúc nào không biết. Đà Lạt không có ve kêu, không có phượng vĩ chói chan khắp nẻo, nhưng hè đến bằng những đợt thi khảo trùng điệp và bằng những âm thầm chuẩn bị của bà con qua nhiều h́nh thức. Mấy tướng nôn nóng về quê thường an ủi nhau ‘thôi ráng mà gạo, chả mấy nữa ḿnh đă bay nhảy đó đây, những chín mươi ngày không có bài vở cơ mà!’
Thế nhưng hè năm nay lần đầu tiên đến với chúng tôi với một ư nghĩa khác. Cũng chấm dứt thi cử học hành. Cũng hăm hở ra đi thay đổi bầu khí. Nhưng bây giờ sẽ là vĩnh viễn xa rời mái trường. Hết rồi những buổi đôn đáo đi t́m dâu t́m mận hay lùng kiếm những cành đào sắp nở góp vào hành trang lên đường về hè hay nghỉ tết. Cũng thoáng thấy đầu óc nhẹ đi khi biết từ nay không c̣n phải sống kiếp học tṛ ‘bắt buộc’, nhưng bước chân lên đường khởi sự một cuộc hành tŕnh vô tận đầy gai góc, để rồi sẽ măi măi phải làm…người lớn, với nhiệm vụ nghiêm trọng trên vai, chúng tôi mới chợt thấy thương, thấy quư những tháng năm qua.
Rời chủng viện, nghĩ lại sau mười lăm, mười sáu năm trời, bao nhiêu nước đă chảy qua cầu, ḷng tôi không khỏi xốn xang thổn thức. Chẳng mơ hồ, nhưng rồi tất cả vẫn hiện lên như mơ trong tâm tư chập chùng kỷ niệm. Không dám tin ở ḿnh, nhưng mọi chuyện đă xảy ra thật để tôi phải rơ ràng ư thức ḿnh đang ở trong một tư thế sẵn sàng khởi sự một sứ mạng trọng đại và tất cả đang chờ đón trước mắt.
Các bậc giáo sư cha anh ra tận cửa như để đưa tiễn chúng tôi vào con đường dấn thân đă được dày công chuẩn bị. Đầy cảm động và tự tin, nhưng làm sao khỏi lo sợ, bàng hoàng. Tôi đă bỏ nhà đi tu bao năm tháng nay, nhưng nào dám nghĩ ḿnh đă tu được những ǵ! Có chẳng chỉ là đă được cơ hội học hỏi, huấn luyện để xông pha vào hướng đời phục vụ. Phương tiện được trao ban, được xử dụng, là chuyện tu thân, chuyện tích đức. Có cố gắng và ráng công, nhưng cơ hồ chưa thấy ḿnh thu tích được điều chi. Bởi đó, vẫn phải hoang mang ở mỗi phút, ở từng giây.
Cả tháng trời trước ngày măn khoá, tôi thỉnh thoảng băn khoăn tự hỏi ḿnh sẽ được chỉ định ra làm việc ở đâu. Có lẽ cái bài sai đầu tiên đă từng được nhiều người, giống như tôi, quan niệm là can hệ vô cùng cho tương lai. Môt khởi đầu trơn tru tốt đẹp nhất định phải là báo hiệu của cả một đời phục vụ thành công. Và rồi, tôi tưởng tượng ra những hoàn cảnh, những điều kiện ngon lành thoải mái nhất như đang lấp ló đợi chờ.
Đă từ lâu tôi vốn ấp ủ cái ngành gơ đầu trẻ. Có lẽ dưới bậc tiểu học, tôi đă hơn một lần làm luận văn xuất sắc với cái đề tài dự tính cho tương lai làm nghề dạy học. H́nh ảnh một giáo sư tiểu chủng viện hay một trường trung học họ đạo nào đó đă từng khiến tôi phấn khởi không ít, nếu chưa dám bảo là say mê. Gần xa, tôi mường tượng tới cái thú được chia sẻ với lũ học tṛ những điều chính ḿnh đă học hỏi, thâu thập. Tôi nghĩ chính cái chuyện chia sẻ này sẽ lại thôi thúc ḿnh học hỏi thêm trong cả đời. Mà nữa, tôi hy vọng ḿnh vẫn có dịp giúp chương tŕnh mục vụ tôn giáo vào cuối tuần tại một họ đạo nào đó.
Dẫu sao, lúc này tôi chỉ dám mơ hồ nuôi các giấc mộng đó sâu kín măi trong ḷng, phần v́ nghĩ ḿnh nên cứ thử công việc b́nh thường của giáo xứ cho quen ở những năm đầu, như tôi đă xin được học hỏi dịp đi Tân Hoá trước đây, phần nữa là bởi tôi không muốn sớm lên tiếng đ̣i hỏi điều chi nơi Đức Giám Mục. Dĩ nhiên là chẳng bao giờ dám xin được cử về một nơi dễ dàng thoải mái, nhưng ngay cả cái lựa chọn về chủng viện dạy học, tôi cũng nhủ ḿnh nên cứ thong thả rồi hăy tỏ bày.
Có lần t́nh cờ đọc được chuyện kể về ông Tôn Khúc Ngao Đời Chiến Quốc bên Tàu, tôi như thấm thía được một bài học sâu xa, và rồi nguyện sẽ khắc ghi lâu dài, để mà thấy ḿnh như được đồng hoá với người con trai của ông khi biết lắng nghe và tuân giữ lời trối trăn của thân phụ: “Con không có tài kinh bang tế thế, đừng ước mơ phẩm tước mà làm dơ áo măo triều đ́nh. C̣n nếu nhờ may mà con được phong ấp th́ hăy nhớ lựa đất Tẩm Kỳ mà xin nhận, v́ địa thế Tẩm Kỳ xấu, không ai thèm giành giật, con sẽ được thong dong thoải mái mà làm việc”
Tuy nhiên, ngày măn trường, lúc ra toà Giám Mục nhận lệnh của bề trên, tôi cũng vẫn thấy hồi hộp khác thường. Sau gần nửa giờ khuyên nhủ huấn dụ, Đức Cha mới lên tiếng cho biết tôi sẽ về làm phụ tá nhà thờ Chính toà ngay tại thị xă Đà Lạt đây, kèm theo một ‘giao kèo’ là thỉnh thoảng Giám Mục sẽ trưng dụng để giúp ngài đôi việc bất thường. Chẳng đến nỗi quá sững sờ như từ trên trời giáng xuống, nhưng tôi cũng thấy bàng hoàng cơ hồ ù cả hai tai. Nhất định nhiều bạn bè sẽ bảo là tôi tốt số, trong khi chính ḿnh chỉ mường tượng sẽ ra đi về một miền khỉ ho c̣ gáy nào đó: nếu không ở vùng Quảng Đức, Phước Long, th́ cũng dưới miệt chân đèo Bảo Lộc hẻo lánh. Thế là một nửa vui theo bản tính tự nhiên phản ứng, một nửa lại vẩn vơ lo sợ ḿnh sẽ làm ‘dơ măo áo triều đ́nh’. Rồi nữa, ở gần kề ‘mặt trời’, thân cận giới tai mắt, biết đâu sẽ chẳng có những biến chuyển đầy thách đố trong tương lai!
Cầm tờ ‘sự vụ lệnh’ ra tŕnh diện cha chính xứ, tôi miên man nghĩ tới một trách nhiệm lớn với nhiều đ̣i hỏi đang đón chờ. Xét ḿnh măi chẳng t́m ra được tài cán chi đặc biệt, tôi bất ngờ như muốn trở lại gặp bề trên xin thoái thác. Nhưng một phút tự phấn chấn đă giúp tôi mạnh dạn hơn. Cùng lúc, tôi cũng nhớ lại lời khuyên của cha giáo già người Tàu trước đây về cách xử thế trên đời: “Có tài hay không có tài cũng chẳng phải là cách giải quyết, nhưng chỉ có cái đức, cái bản lănh cương trực của ḿnh mới là ch́a khoá của thành công”.
Câu chuyện Trang Tử dạy học tṛ ngày xưa cũng lại khơi dậy trong tâm trí: “Đôi khi cây không bị đốn v́ gỗ xấu. Mà đôi khi bởi chim không biết gáy nên bị làm thịt. Chẳng biết đâu mà lường. Nên phải biết cư xử trong cái khoảng giữa tài và bất tài. Nghĩa là phải học đ̣i gương của các bậc đạo đức cao siêu, không quản khen chê, lúc như rồng, khi lại như rắn, luôn là người nhưng lại khác người. Bởi chung với người th́ có lúc va chạm, tự làm việc th́ có kẻ dị nghị, ngay thẳng th́ bị đè nén, nể v́ sẽ bị chê bai, giỏi giang sẽ bị ganh ghét, c̣n loàng xoàng sẽ không khỏi bị khinh thường. Thành ra, với cái nhân t́nh thế thái ấy, chỉ có cái ĐỨC mới tránh được phiền luỵ mà thôi”.
Và dần dà ḷng tôi cũng dịu xuống, nhất là sau khi được hai tuần lễ nghỉ ân huệ trước khi khởi sự đoạn đường trường. Mười mấy ngày tuy thật là phù du, nhưng quư giá vô cùng v́ giúp tâm tư được lắng xuống, để t́m thấy tia hy vọng trong viêc phó thác nơi sức mạnh siêu nhiên: ḿnh sẽ chỉ là một dụng cụ, một phương tiện của bàn tay Thiên Chúa. Mọi hoạt động sẽ măi măi là ở cương vị của một sứ giả, một phát ngôn nhân cho sứ điệp Nước Trời. Chỉ cần hiện diện như chứng nhân, luôn can đảm, măi trung thành. Và thế là đủ. Nào phải lo lắng ưu tư! Đâu ai bắt ḿnh phải là tuyệt luân, xuất chúng!
Tôi cố giữ măi cái tâm trạng lạc quan b́nh thản đó để bắt đầu nhiệm vụ. Mọi lệnh trên đều cố nghiêm chỉnh thi hành. Công tác đă được phân chia luôn ráng chu toàn đầy đủ. Làm Linh Mục là lănh đạo giáo dân, nhưng bây giờ c̣n cần học hỏi và trau giồi kinh nghiệm. Khôn đâu tới trẻ, khoẻ đâu tới già! Đôi lúc muốn hăm hở bước vào đời với tất cả say sưa hăng nồng, cơ hồ muốn đổi thay cải tiến toàn bộ, nhưng khi kịp ư thức sẽ thấy ḿnh phải tập nh́n, tập nghe trước khi ra tay, mở miệng.
Thực tế là, ngoài những trách nhiệm tổng quát như làm lễ và cử hành các phép bí tích, tôi c̣n được trao cho cái sứ mạng đặc trách về các người đau ốm cũng như các đám an táng trong toàn giáo xứ. Thế là vác xe đi làm bạn với bệnh nhân khắp ngả cũng như thường xuyên chủ sự các lễ nghi tống táng lớn nhỏ. Lắm khi quá mệt nhọc hay nhàm chán, tôi đă buồn rầu nghĩ tới câu ‘đàn em ăn thèm vác nặng’. Nhưng rồi lại nhủ ḿnh phải biết kiên nhẫn học làm…lính trước khi lên quan.
Thỉnh thoảng cái ‘tôi’ cứ muốn vươn lên ngất ngưỡng trong hồn. Những ư nghĩ tự cao tự đại như mời gọi khiêu khích, lôi kéo ḿnh vênh vang v́ đang làm việc ở giáo xứ chính toà đầy hănh diện. Là đây có cơ hội ra oai với thiên ha. Là đây có dịp làm quen với nhiều nhân vật quan trọng đạo đời. Và cũng là đây sẽ được lắm kẻ cầu cạnh nể v́. Đặc biệt hơn nữa, ngôi trường trung tiểu học đồ sộ nằm sát cạnh nhà thờ cũng ngày đêm là một cám dỗ để tôi t́m cách trổ mă khoe tài với đám học sinh mới lớn. Nhiều phen tôi đă hầu như quên mất con người thật của ḿnh, khi thấy được khen lao chúc tụng qua một vài thành công ở mấy lớp dạy bán phần, nhất là lúc được bọn trẻ đưa lên mây xanh sau những dịp điều khiển ca đoàn hợp xướng của toàn trường.
May sao, những dịp tĩnh tâm cấm pḥng đă phần nào giúp tôi nhận ra cái hiểm nguy của những bóng dáng thành công, nhất là khi ḿnh mới bước chân vào đời. Rồi với những phút suy tư cá nhân, tôi đă kịp hiểu rằng đây là lúc phải lưu tâm, kẻo rồi mai, tháng ngày sẽ chỉ là lo kiếm t́m chính bản thân ḿnh cũng như chạy theo những t́nh cảm phù phiếm. Tôi đă sớm nh́n ra cái bất công của một ca sĩ chỉ mượn lời của người soạn nhạc để nghêu ngao, mà rồi tưởng ḿnh là chính kẻ sáng tác và quy hết mọi vinh dự và thành công vào ḿnh.
Thỉnh thoảng cũng nhờ ở những chuyện thất bại nọ kia mà tôi không dám quên cái bổn phận phải học cho biết chính ḿnh trước hết. Cái gương ‘tam tỉnh ngộ thân’ của Tăng Sâm thuở nào vẫn hàng ngày đ̣i tôi tự xét để sửa ḿnh sớm tối. Rồi ngụ ngôn về thần thoại ‘gót chân Achilles’ xa xưa của trận chiến thành Troie nữa: dẫu có mạnh mẽ an toàn khắp chốn, nhưng chỉ cần có một điểm yếu nào đó là đă đủ cho ḿnh có thể gục ngă bất cứ lúc nào.
Tôi bắt đầu sợ ḿnh có thể lạc hướng ngay từ lúc sơ khởi. Tôi cũng cảm nghiệm rằng thật là khó để giữ cho tinh tuyền cái ư hướng xả thân phục vụ. Và v́ thế tôi càng ngày càng ư thức rằng lư thuyết th́ dễ, nhưng ở thực hành mới là gay cấn cam go. Làm sao cho cái ư chí kiên cường măi được đảm bảo và bền vững. Biết bao kinh nghiệm cũ của các bậc đàn anh đ̣i phải hiểu: nhiều khi thắng trong cái lớn mà đành thua trong chuyện nhỏ bé tầm thường.
Bài học trong Tây Du Kư lại như sống dậy nơi tâm tư: Tôn hành Giả đă từng thắng thần thánh chốn thiên cung (tề thiên đại thánh!) mà rồi đành thua mưu của lũ yêu quái dưới đất. Và nữa, trong con người lúc nào chẳng thấy bóng dáng của một Trư bát Giới luôn đ̣i hỏi hưởng thụ vui thú và của một Sa Tăng đêm ngày đần độn u mê.
Mà cùng phụ lực với khuynh hướng vị kỷ và xác thân yếu hèn, lại c̣n bao quyến rũ của gian trần và thù nghịch vô h́nh lúc nào cũng ŕnh rập kéo lôi. Biết đâu rồi chẳng ‘kiếm củi ba năm, thiêu một giờ’! Cái ham mê này thường dẫn tới nhiều ham mê khác. Từ chỗ say sưa danh vọng đi tới mê đắm tiền tài rồi dục vọng mấy hồi. Lúc này đâu c̣n có người kè kè bên ḿnh để nhủ răn nhắc bảo. Tôi phải tự làm chủ lấy ḿnh. Mấy ai dám sửa lỗi mấy ông cha! Và rồi biết đâu những bất hạnh sẽ liên tục khởi đầu từ đó.
Tôi cũng thường xuyên cố ghi nhớ cái hướng đi ḿnh đă chọn lựa, đă thề nguyền dâng trọn cuộc sống để mưu cầu hạnh phúc tinh thần lâu dài cho tha nhân. Bằng sự hiện diện nhăn tiền, bằng lời khích lệ đỡ nâng và bằng một cuộc sống với gương sáng thúc đẩy, tôi đă được đặc cử làm như kẻ tiên phong lănh đạo, kêu gọi người khác can đảm sống đức tin và giữ giới luật nước trời, như bên nhà Phật đ̣i giữ cho đủ tam quy ngũ giới. Tôi đă chẳng được tuyển lựa để chỉ lo cho bản thân ḿnh được tham thiền đạt ngộ, mau thành chánh quả lấy một minh. Ở đây luôn nặng ư nghĩa của một sứ mệnh kép: tự thăng tiến để giúp thăng tiến tha nhân. Tự vươn lên để có sức kéo lôi anh em đồng loại. Mà mỗi ngày cái sứ mạng ấy như mỗi đ̣i hỏi thêm, nghiêm trọng thêm. Một lần dừng bước là một lần thoái hoá. Một nhịp thối lui là một tác hại gây cho cả tập thể. Để rồi chỉ c̣n con đường một chiều là gắng sức tiến lên, mỗi ngày mỗi khả quan hơn. Chẳng lúc nào ngưng. Không bao giờ đủ.
Lấy đâu ra được nguồn năng lực và niềm vui cho cuộc hành tŕnh gian nan như vô tận ấy? Tất cả đă chỉ vẽ tŕnh bày: ngoài kinh nghiệm, thánh lễ và các bí tích, Linh Mục chẳng c̣n t́m được ở đâu khác sức trợ giúp thần thiêng. Nhiều khi tất cả sẽ như thật khô khan, chán nhàm, lại khó để nhận ra đầu mối cơ nguyên. Thế là tháng năm cần măi một cặp mắt siêu nhiên và một con tim hướng thượng để giao cảm và để tiếp nhận.
Những dịp gặp gỡ tha nhân nơi toà giải tội cũng trở thành những cơ hội cho tôi hiểu hơn về sự yếu đuối phàm hèn của con người, mà cũng là cái phàm hèn yếu đuối tàng ẩn trong chính tôi. Mà rồi nếu ở chỗ khác Linh Mục phải mở to đôi mắt đôi tai ra mà hiểu biết và mở miệng để rao truyền, th́ ở đây, tôi lại cần biết giả câm giả điếc sau khi nghe người ta thú tội. Người xưa thường nói ‘bất si bất lung, bất tác a gia a ông’. Linh Mục không giả si dại điếc lác để trổ tài phụ mẫu như trên, nhưng là để tạo niềm tin cậy và hy vọng cho những tội nhân hối lỗi, để tất cả được thấy dễ dàng mỗi khi tới bày tỏ thổ lộ. Ṿng tay Linh Mục lúc nào cũng phải được rộng mở, và trí nhớ cũng phải biết mau quên đi những chuyện cần quên, nhất là các khuyết điểm lỗi lầm của người đời.
Ngày rời ngôi trường huấn luyện, mười người như một, anh em chúng tôi đều ôm ấp một hoài băo sẽ đem hết khả năng và sinh lực ra để phục vụ, cải hoá, canh tân. Ḷng trí ai cũng hăm hở cơ hồ chả mấy nữa sẽ biến thay được bộ mặt của Giáo hội, cộng đoàn. Ai nấy mang nặng trĩu hành trang của những kế hoạch với chương tŕnh. Bởi thế ít ai thấy ngần ngại khi cần lăn xả vào các sinh hoạt hội đoàn, ít ai phàn nàn v́ phải hội họp thảo luận liên miên mong t́m cách thăng tiến việc huấn luyện giới trẻ. Nơi đây, tôi cũng có dịp ra tay cơ hồ sống chết với đoàn Hùng Tâm Dũng Chí. Hết đi trại rồi tới họp bạn. Sinh hoạt b́nh thường hàng tuần rồi lại sinh hoạt đặc biệt mỗi tháng. Lo xong cấp giáo xứ lại lo tới cấp địa hạt, giáo phận. Nh́n lũ trẻ gọn gàng trong bộ đồng phục tươi cười ca hát theo nhịp vỗ tay, ai mà chả thấy vui, thấy hứng! Rồi lúc thấy chúng hăm hở đua nhau học hỏi về giáo lư hoặc Thánh kinh, ai mà không phấn khởi và chẳng hân hoan!
Thế là bao nhiêu vốn liếng thu thập được từ chủng viện, tôi đă đem ra đầu tư hết cho giáo xứ. Thời giờ chẳng phải chỉ dành cho các sinh hoạt học đường và đoàn trẻ Hùng dũng, nhưng c̣n được chia sẻ với ca đoàn Seraphim, với hội Legio Mariae, với nhóm Liên Minh Thánh Tâm và Công Lư Hoà B́nh nữa. Tháng ngày nhờ vậy mà cũng qua mau vùn vụt. Hai mùa mưa nắng đổi nhau mà như không kịp ư thức. Hàng thông hùng vĩ bao quanh khu vực thánh đường như ngày đêm reo ca, giục giă. Vũ trụ cơ hồ luôn có hoa nở rực rỡ tứ bề. Đường hành hoá tựa rộng mở thênh thang.
Một năm lại trôi qua tựa giấc mơ. Rồi năm thứ hai, thứ ba nữa. Miền đất anh đào tưởng chừng đă trở nên cảnh đào nguyên với mỗi giấc mơ đều thành tựu, với mỗi dự định đều êm xuôi. Dường như tôi chẳng c̣n lo nghĩ hay bận tâm đến bản thân ḿnh, bởi ḷng trí để hết vào nhiệm vụ với công việc. Vào những phút giây hứng khởi nhất, tôi phảng phất nghe đâu đây tột đỉnh của lư tưởng tông đồ. Xem chừng lời hứa của vị tôn sư chí thánh đang được thực hiện từng chữ, từng câu: Ta sẽ để lại cho con niềm vui tuyệt đối cùng với niềm an b́nh vĩnh cửu. Lại một lần nữa, câu ca thần thánh của ngày thụ phong như vang dội khắp nẻo để cho tôi h́nh dung được một góc của Thiên đàng đang vây bọc.
Nhưng rồi, cuộc đời dù dưới h́nh thức hay địa vị nào đi nữa, cũng chẳng măi mang sắc hồng. Bầu trời xanh rồi cũng có buổi bị mây đen kéo về bao phủ. Những nghịch cảnh hay thất bại bên ngoài, dẫu chỉ nhỏ bé thôi, một ngày nào đó sẽ liên kết với những xáo trộn bất ngờ trong tâm tư để cùng tạo gây sóng gió. Với những kẻ chọn phục vụ trong lănh vực siêu nhiên như chúng tôi, sóng gió có thể đến bằng một sức khoẻ sa sút, bằng một dự định tan vỡ, bằng một hiểu lầm từ bề trên hay một nghi kỵ nơi bạn bè. Có những trường hợp bị giáo dân chống đối, dù vô t́nh hay hữu ư, Linh mục đă đeo đẳng một mặc cảm dài lâu. Chả mấy khi được nghe kể về vị tông đồ nào cả đời chưa từng đối diện khủng hoảng.
Tôi cũng đă biết thế. Biết như một chuyện căn bản của kiếp sống đang ôm ấp. Biết như để sẵn sàng mà đề pḥng kẻo rồi quá bỡ ngỡ. Nhưng khủng hoảng cũng đă sừng sững tiến lại vào lúc ḿnh ít ngờ nhất. Nó mang h́nh thức của một chuỗi ngày chán chường cụt hứng. Ngồi yên để nhận định sẽ thấy rằng phần chính không là do những thất bại hay va chạm bên ngoài, nhưng đă đến từ cơi tâm tư khúc mắc thẳm sâu. Biết đấy. Cảm đấy. Nhưng chẳng dễ để biết được nó ra làm sao. Mơ hồ như một khoảng trời đầy sương mù giữa một ngày nắng ráo. Giống như sợi dây đàn bất ngờ chùng xuống làm lệch lạc cung điệu. Nó hiện diện tựa tiếng dỗi hờn trách móc từ bên trong, như thầm nhủ ḿnh nên dừng bước tháo lui. Nó âm ỉ thôi thúc phải đổi hướng đi, bởi trước đây chỉ là lầm đường, là lăng phí thời gian khiến cuộc đời đi vào bế tắc và vô nghĩa. Nó dựng lên một khoảng trống heo hút mênh mông trong hồn rồi gọi ḿnh phải lấp đầy bằng những t́nh cảm, những tŕu mến tự nhiên cho một con người có tim gan, xương thịt. Nó cựa quậy như muốn mở tung cánh cửa yêu thương luyến ái, riêng tư thôi, nhân loại thôi, đă từ lâu bị khép kín. Như một cái ǵ thầm lặng thẳm sâu muốn vùng lên làm cách mạng cho lối sống, mong đổi thay nét khô khan cằn cỗi bằng một h́nh thái quyến rũ ngọt ngào.
Nhiều buổi, nhất là những lúc chiều khuya lộng gió, mặt biển tâm hồn như bất ngờ nổi dậy từng cơn băo táp sóng xô. Vang vẳng gần xa niềm tiếc xót vu vơ về một thời xuân xanh bỏ phí. Ngấm ngầm phát hiện những câu hỏi mơ hồ tại sao phải chọn đi vào con đường sỏi đá, chỉ có cô đơn cùng vắng lặng làm bầu bạn. Ngoài kia, cuộc đời đang le lói đón chờ, có muôn ngàn thú vui thường xuyên hấp dẫn. Tội ǵ phải chôn vùi cả một kiếp sống cho một thực tại nào đâu xa lắc xa lơ!
Và tôi đă từng thấy như ngộp thở với những khoảnh khắc xung đột và những áp lực nội tâm như thế. Rồi những thành công bên ngoài không đủ để hoá giải cho những gậm nhấm soi ṃn bên trong. Thành ra phương thế duy nhất để luôn đứng thẳng được chỉ c̣n là khiêm tốn nhận ra cái yếu hèn của ḿnh mà đợi chờ sự trợ lực từ cơi trên cao. Đây là thời gian của tự kiểm điểm và cơ hội của tự sửa sai. Mải mê chạy theo hoạt động mà quên mất đời nội tâm nhất định sẽ là đường dẫn tới chán chường tuyệt vọng. C̣n khủng hoảng sẽ phải là một nhắc bảo luôn nhớ ḿnh chỉ là dụng cụ và phương tiện cho nguồn ơn phúc thiêng liêng. Có tài mấy, sức mấy, ḿnh cũng chỉ là ngành nho, cần thiết phải gắn chặt với thân nho. Hoa thơm trái ngọt phải là kết quả của mối liên hệ thắm thiết giữa người môn đệ và vị sư phụ tối cao. Mỗi bữa ăn, mỗi giấc ngủ phải được phủ vây bằng ân nghĩa thiêng liêng của ngài.
Linh Mục phải sống điều ḿnh giảng dạy đă đành, phải giảng dạy điều ḿnh tin chưa đủ, mà c̣n phải củng cố và duy tŕ niềm tin này bằng cả một đời ra sức vươn lên, bằng cặp mắt siêu nhiên, bằng con tim phó thác, để sống và thở bằng bầu khí thiêng liêng từng giây từng phút. Kinh nguyện đây. Các bí tích đây. Nhất là thánh lễ đây nữa. Tất cả đang là những lương thực nuôi dưỡng cho tâm tư được mạnh, cho ḷng trí được vững và cho linh hồn được luôn sảng khoái an vui.
Bốn năm thử lửa ban đầu may mắn đă giữ tôi c̣n đủ ấm trước cơn gió đời phũ phàng lạnh giá. Tôi vẫn mở lớn được đôi mắt để nh́n rơ hướng đi và nhận ra ư nghĩa đời ḿnh. Chỉ bốn năm thôi, nhưng tôi đă phần nào cảm được bàn tay phúc ân luôn đụng chạm tới ḿnh. Giáo xứ Đà Lạt đă cơ hồ mở màn cho cuộc thi thố ra quân phục vụ của đời tôi. Tôi tưởng tượng như năm tháng đă tràn ngập những hên may nối tiếp. Khi định mệnh khắt khe của đất nước làm thay đổi tất cả, tôi vẫn như mơ hồ không tin được ở những chuyện đă qua. Xa rời Đà Lạt, tôi biết chắc ḿnh sẽ chẳng bao giờ quên được những kỷ niệm có lẽ đẹp nhất trong đời.
Tác giả Đường Phượng Bay
