Nhân dịp kỷ niệm ngày thụ phong Giám mục của tôi (30-04-1975), tôi xin chia sẻ về một ơn quan trọng, mà mọi người mục tử, dù là giám mục, dù là linh mục, đều phải hết sức quan tâm.

Vì lý do sức khoẻ, tôi xin chia sẻ, dựa theo kinh nghiệm, chứ không dựa theo nghiên cứu. Hy vọng sự chia sẻ này, tuy nhỏ bé đơn sơ, cũng sẽ được coi như một sợi dây hiệp thông, để ca ngợi Thiên Chúa giàu lòng thương xót. Ơn mà tôi muốn nói ở đây là ơn tái sinh.

 Diễn tả ơn tái sinh

Ơn tái sinh có thể được diễn tả bằng hai yếu tố này: Yếu tố thứ nhất là sự xa lìa những gì tiêu cực, như tội lỗi, sai lầm, những tác hại tâm lý do các vết thương bởi các tiêu cực gây ra trong ta, và các khuynh hướng dẫn ta tới tiêu cực. Yếu tố thứ hai là sự đón nhận sự sống mới, sự sống đời đời.

“Sự sống đời đời là nhận biết Cha là Thiên Chúa chân thực duy nhất, và Ðấng Chúa Cha sai là Ðức Kitô” (Ga 17,3). Trong ơn tái sinh, sự nhận biết này sẽ không ở trong lãnh vực lý thuyết, nhưng trong lãnh vực sống động thực sự. Sự sống Thiên Chúa tràn vào linh hồn, thấm nhập vào các tầng lớp tâm linh, giúp cho linh hồn cảm nhận được hầu như trực tiếp Thiên Chúa là tình yêu, một thứ tình yêu hết sức lạ lùng. Nếu gọi tình yêu ấy là tạo dựng, cứu độ, thánh hoá, hay là gì gì hết sức tốt đẹp, thì mọi thứ gọi đó vẫn còn quá yếu so với sự thực. Gặp gỡ tình yêu đó, linh hồn sẽ tự nhiên thấy Thiên Chúa là tất cả cho mình.

Cùng với sự tái sinh vào sự sống Thiên Chúa, chúng ta sẽ được tái sinh vào nhiều thứ khác của Chúa, như:

Tái sinh vào Lời Chúa, nhờ đó, chúng ta nếm được Lời Chúa là Lời ban sự sống đời đời.

Tái sinh vào ý Chúa, nhờ đó, chúng ta nhận thấy được sự tuân phục ý Chúa chính là con đường duy nhất để nên thánh.

Tái sinh vào tâm tình Chúa, nhờ đó, chúng ta được chia sẻ những thao thức của Chúa về Nước Trời, về phần rỗi các linh hồn.

Tái sinh vào cái nhìn của Chúa, nhờ đó, chúng ta sẽ nhìn đời ta, sứ mệnh của ta, Hội thánh của ta, Ðất Nước của ta với những cái nhìn mới, phù hợp với Phúc Âm.

Tái sinh vào sự phân định của Chúa, nhờ đó, chúng ta sẽ biết phân định thiện ác, điều chính điều phụ, việc nên làm việc chưa nên làm.

Tái sinh vào trái tim Chúa, nhờ đó, chúng ta biết cảm thương thân phận con người, số phận Hội thánh, những nỗi niềm u uất của biết bao người sống xa chân lý và tình yêu cứu độ.

Tái sinh vào sự bình an của Chúa, nhờ đó, chúng ta nếm hưởng phần nào hạnh phúc đời đời ngay tự đời này.

Ơn tái sinh như vừa được diễn tả sẽ không được thực hiện một lần, nhưng dần dần. Một phần cũng tuỳ ở thiện chí và khả năng đón nhận của mỗi người chúng ta.

 Ðón nhận ơn tái sinh

Ðể đón nhận ơn tái sinh, chúng ta cần có thái độ khao khát, khó nghèo và khiêm nhường.

Khao khát là hăm hở tìm Chúa, chờ đợi Chúa, chỉ vì Chúa là tất cả cho ta, chỉ vì ta muốn thuộc trọn về Chúa.

Nghèo khó là nhận thức mình yếu đuối hèn mọn. Mình chẳng là gì, mình chẳng có gì, mình chẳng đáng gì.

Khiêm nhường là sẵn sàng chấp nhận mọi sự Chúa muốn. Chúa muốn tái sinh ta lúc nào, cách nào, thì tuỳ ý Chúa. Phần chúng ta, chúng ta sẵn sàng cộng tác vào kế hoạch của Chúa.

Người mục tử cộng tác vào kế hoạch tái sinh của Chúa bằng nhiều việc. Mấy việc sau đây được kể là cần thiết:

Ðể hiểu biết Chúa, chúng ta phải quan tâm đến việc học hành những gì thuộc về Chúa. Nên học thêm các môn Kinh Thánh, Thần học, Giáo hội học, Giáo phụ học, Triết học, Công đồng, Tu đức.

Ðể hiểu biết ý Chúa trong mục vụ và truyền giáo, chúng ta phải để ý đến các chuyển biến trong các tương quan giữa Phúc Âm và xã hội, môi trường, con người, khoa học, văn hoá, chính trị, tâm lý, v.v.

Không ai dạy về Chúa và ý Chúa hợp với sự thực cho bằng chính Chúa, nên đang khi học ở sách báo, thời sự, chúng ta luôn luôn sống tinh thần cầu nguyện. Hãy học ở các môn khoa, nhưng hãy biết hỏi Chúa Thánh Thần. Ngài là thần linh, soi đường chỉ lối.

Ðể mến Chúa, chúng ta không có cách nào khác ngoài sự đón nhận lửa yêu mến của Chúa vào lòng chúng ta. Chúa sẽ đốt lên lửa yêu mến đó trong lòng ta bằng nhiều cách trong nhiều trường hợp. Thông thường là khi chúng ta dâng thánh lễ một cách sốt sắng, khi chúng ta khiêm tốn cầu nguyện, khi chúng ta thực tâm sám hối, khi chúng ta sống khổ chế từ bỏ mình, khi chúng ta làm việc bác ái, tận tuỵ chu toàn bổn phận.

Trong Phúc Âm, Chúa Giêsu đã nói dụ ngôn về người gieo giống. Trong dụ ngôn đó có mô tả các loại đất khác nhau. Các loại đất đó có thể áp dụng ở đây. Nếu chẳng may lòng ta là đất sỏi đá, là đất gai góc, thì ơn tái sinh sẽ không vào được lòng ta.

Người mục tử tốt lành là người biết đón nhận ơn tái sinh, để càng ngày càng trở nên người mục tử mới, theo thánh ý Chúa. Với ơn tái sinh Chúa ban cho hầu như thường xuyên, người mục tử, khi biết đón nhận, sẽ biết ứng xử với những chuyển biến của thời cuộc. Và, nếu người mục tử tốt lành có ích cho cộng đoàn trong hoàn cảnh thực tế tại Việt Nam lúc này là người làm được việc và được làm việc, thì ơn tái sinh do Chúa Thánh Thần sẽ mang theo nhiều ơn khôn ngoan và ơn tiên liệu, đó là những ơn người mục tử tại Việt Nam hôm nay rất cần đến.

 Trao chuyển ơn tái sinh

Người mục tử, khi đã có kinh nghiệm về ơn tái sinh nơi chính mình, sẽ dễ xác tín rằng: Nhiệm vụ mục vụ và truyền giáo của mình phải chú trọng đặc biệt đến việc làm sao cho mọi người thuộc về mình đón nhận được ơn tái sinh.

Cha Piô, vị linh mục dòng Capucin, được nổi tiếng khắp thế giới, không phải chỉ vì ngài được in 5 dấu thánh, nhưng nhất là vì ngài là người trao chuyển ơn tái sinh cho rất nhiều người. Ngài thực hiện việc đó mỗi ngày một cách kỳ diệu lạ lùng. Bằng cách nào? Thưa bằng đời sống cầu nguyện và khổ đau hiến tế, bằng thánh lễ của ngài thực sự làm sống động lại trong ngài cuộc thương khó của Chúa Giêsu, bằng việc ngài ngồi toà giải tội, bằng sự ngài phục vụ yêu thương theo bổn phận bề trên trao phó.

Một chi tiết thiết tưởng cũng nên nhắc lại ở đây, đó là ngài bị ma quỷ quấy phá đủ cách. Có khi Satan đánh đập ngài, đe doạ ngài, và xúi người ta hiểu lầm ngài. Chứng tỏ rằng những người trao chuyển ơn tái sinh sẽ bị ma quỷ coi là kẻ thù. Họ sẽ phải hứng chịu vô vàn thử thách.

Gương Cha Piô cho chúng ta thấy những người mục tử được ơn tái sinh và chăm lo cho nhân loại được ơn tái sinh sẽ làm ích vô vàn cho cộng đoàn mình, cho Hội Thánh, cho Quê Hương, cho toàn thế giới.

Ðiều khởi đầu trong việc trao chuyển ơn tái sinh là thấy được sự cần thiết và cấp bách phải tái sinh cộng đoàn của mình. Người nào, nhóm nào, xóm nào cần phải được ưu tiên tái sinh.

Nhiều khi, chúng ta quá lạc quan về cộng đoàn của mình. Thấy một vài khởi sắc bên ngoài, chúng ta vội tưởng tình hình đạo đi lên, sẽ đi lên và mãi mãi đi lên. Xin hãy nhìn lại lịch sử các giáo hội địa phương.

Ðã có thời, các giáo đoàn hồi các thánh tông đồ xưa đã lên rất mau, đã phát triển rất mạnh. Lúc đó, nhiều người tưởng rằng: Các giáo đoàn ấy, vì được tưới bằng chính máu của Chúa Giêsu và mồ hôi các thánh tông đồ, sẽ dứt khoát phải phát triển tốt đẹp mãi mãi. Nhưng nay còn gì?

Ðã có thời, từng trăm giáo phận đã được thiết lập ở Phi Châu thời các thánh giáo phụ, với từng triệu dân nô nức theo đạo Công giáo. Lúc đó, nhiều người tưởng rằng: Chẳng mấy chốc toàn thể lục địa Phi Châu sẽ Công giáo hoá. Nhưng nay còn gì?

Ðã có thời, các nước Công giáo lâu đời ở Âu Châu đã rất ngoan đạo. Từ quê đến thành, hầu như toàn dân công giáo đều đi lễ Chúa nhật, và hầu như các nước đó đều vâng phục mọi chỉ dẫn của huấn quyền Hội thánh. Nhưng nay còn gì?

Những kinh nghiệm trên đây cho thấy: Ðạo ở mỗi địa phương có thể xuống dốc và suy sụp, nếu sự tái sinh không được đặt thành vấn đề thường xuyên. Ðừng đặt quá trễ.

Lạy Chúa, con tin cậy ở Chúa. Chỉ có Chúa mới làm cho con được tái sinh, thành thụ tạo mới. Con xin phó thác mình con và đời con cho Chúa. Amen.

Tĩnh tâm Linh mục tu sĩ giáo phận Long Xuyên, tháng 5/1999